Ephimenco / Portret van een verminkte vrouw

Toen ik de bladzijde omsloeg en haar foto verscheen, levensgroot op de volle pagina, knipperde ik een paar keer met mijn ogen. Zoals ik soms doe bij een gewelddadige film waarin de beelden ondraaglijk worden. Het halfnaakte portret van publiciste Karin Spaink in het septembernummer van het blad Opzij was ook ondraaglijk. Ik kon zelf met moeite de neiging onderdrukken om de bladzijde met foto woedend om te slaan. Een eerste impulsieve reactie.

’Voor rust ben ik niet in de wieg gelegd’, luidde de kop boven het interview. Misschien wilde Karin daarom de lezeressen van het feministische maandblad met enige onrust opzadelen. Zoals de lezers van de Tien Geboden-interviews sinds vorige maand al weten is Karin Spaink door een agressieve vorm van borstkanker getroffen. Ik waardeerde toen de vrijmoedigheid waarmee de publiciste over haar ziekte rapporteerde. Maar eerlijk gezegd stond ik niet te wachten op de tastbaarheid ervan. Op de Opzij-foto zien we een door chemotherapie kale en vermagerde vrouw met haar ontblote torso. Daar waar haar rechterborst zat loopt van boven naar beneden een schuin litteken. Alsof een onzichtbare hand met een woeste haal een streep over een oude rekening heeft gehaald. Het is waar dat de foto van deze geamputeerde vrouwelijkheid iets van een gruwelijke schoonheid weg heeft. Het contrast met de mooie gelakte nagels en de diepe zachte blik van Karin heeft iets onwezenlijks. Toch had ik hem liever niet gepubliceerd gehad. Zoals ik vind dat je niet alles kunt zeggen, ben ik van mening dat je niet alles kunt laten zien (ook al is het de uitdrukkelijke wens van de geportretteerde). Het probleem is dat ik niet precies kan omschrijven waarom. Noem dit lafheid misschien. Van de wegkijkende man die door gêne en onbehagen wordt getroffen. Of van de gemankeerde estheticus voor wie het aanschouwen van de onnatuurlijke asymmetrie een zonde is. Misschien ook omdat ik voor mijn inburgeringcursus Nederlandse ongeremdheid al jaren geleden ben gezakt. Al die praatprogramma’s waarin intiem leed wordt geëtaleerd en het onbespreekbare tot doordeweekse causerie wordt verheven, zijn niet aan mij besteed. Maar misschien ook omdat uit die foto, veel minder dan uit de krachtige woorden van Karin in het interview, geen boodschap van hoop opstijgt. Het voegt niets toe. Anders ligt het bij May Chidiac, hoewel beide levensverhalen weinig tot niets met elkaar te maken hebben. Deze Libanese journaliste, presentatrice van het tv-journaal, werd een jaar geleden slachtoffer van een bomaanslag. Haar linkerbeen en linkerarm moesten geamputeerd worden. Een jaar lang hoorden we niets van de verminkte vrouw. Er werden zeker geen fotoreportages van haar gemaakt met een focus op haar littekens en verminkingen. Sinds kort is strijdlustige May Chidiac terug op haar stek en presenteert opnieuw het journaal bij de zender LBC. Je luistert naar haar woorden, ziet haar glimlach en hebt bijna geen aandacht voor de prothesen die ze een leven lang zal moeten dragen.