Generaal Sonthi eerste Thaise moslimlegerleider

BANGKOK (ANP) - De sterke man van Thailand, generaal Sonthi Boonyaratglin, is de eerste moslim die de strijdkrachten in het boeddhistische land aanvoert. Circa 93 procent van de 65 miljoen Thai is boeddhistisch en slechts 3 procent is moslim.

Sonthi stelde dinsdag de macht maar voor een korte periode in handen te hebben genomen om die vervolgens over te dragen aan een burgerpremier die de militairen vertrouwen. Generaal Sonthi en de in 2001 gekozen premier Thaksin Shinawatra lagen herhaaldelijk met elkaar in de clinch. Het wekte dan ook veel verbazing toen Sonthi in oktober vorig jaar werd benoemd tot chef van de strijdkrachten.

Achter de aanstelling zaten naar verluidt machtige militairen die tevens raadgever van koning Bhumibol Adulyadej zijn, met name Sonthi's voorganger generaal Surayud Chulanont en generaal Prem Tinsulonda. Prem sprak met zowel de koning als de in New York verblijvende premier Thaksin vlak voor Sonthi's manschappen de coup pleegden die een einde maakte aan de regering-Thaksin.

Ideale leider

De hoge militairen zagen destijds in de gerespecteerde moslimofficier een ideale leider om de bloedige strijd in het islamitische zuiden van Thailand te bezweren. Daar zijn al zeker 1500 mensen gedood in de gewelddadige strijd die islamitische separatisten er in januari 2004 begonnen.

De hoge functie maakte van Sonthi ook een vertrouweling van de koning. Veel Thai's zagen in hem al gauw een soort woordvoerder van de doorgaans teruggetrokken en zwijgzaam opererende ceremoniële vorst. ,,De koning is bedroefd,'' zo meldde Sonthi het Thaise volk toen er grote commotie ontstond over Thaksins politieke truc vervroegde verkiezingen te houden in april. Uiteraard was Sonthi ook erg bedroefd dat de koning bedroefd was.

Militaire problemen

Maar Sonthi had ook militair problemen met de premier. Sonthi's voorstel met de separatisten te gaan praten, werd door Thaksins regering van tafel geveegd. Voorts klapte Sonthi uit de school over de in zijn ogen contraproductieve tactiek van de geheime dienst om een zwarte lijst op te stellen van mogelijke separatisten. De dienst zou het conflict volgens de legerleider zo alleen maar erger maken.

Hij leek meer een bemiddelaar dan een militaire commandant in oorlog met de vijanden in de kleine zuidelijke provincies Narathiwat, Pattani en Yala. Er deden recentelijk steeds meer geruchten in Bangkok de ronde dat de 59-jarige Sonthi in oktober van de regering een andere, minder belangrijke functie zou krijgen.

Trouw aan de koning

Maar Sonthi bleef ondertussen omgeven door topmilitairen zoals Prem, met wie hij steeds frequenter in het openbaar verscheen. Samen laakten ze de corruptie van politici en bezwoeren hun trouw aan de koning. In Sonthi's woorden: ,,Als soldaat van zijne majesteit wil ik graag zijn zorgen verlichten en de strijdkrachten zullen precies opvolgen wat voor advies hij ook geve.''

Het is niet duidelijk op wiens advies Sonthi de macht greep. Deze gematigde moslim, die zelf niet uit het uiterste zuiden komt, is in ieder geval een moedig militair, die in de oorlog in Vietnam (aan de zijde van de VS) en als lid van een Thais elitekorps voor hete vuren heeft gestaan.

Hij werd opgeleid aan de koninklijke militaire academie van Chulachomklao en zat tijdens zijn militaire opleiding in een klas met twee anderen uit de huidige junta. Sinds hij de academie in 1969 verliet, heeft hij tal van Thaise militaire eenheden geleid en is hij gedecoreerd en vermaard om zijn moed.