Na de val / ’Het wordt beter voor buitenlanders’

Op het cultuurrijke Assendorperplein in Zwolle is niemand verrast door het ontslag van het tweede kabinet- Balkenende. Het idee dat Rita Verdonk straks geen minister meer is, lucht wel op.

Zoals elke vrijdag praten de bezoekers van de Turkse moskee Ulu Camiî bij over hun kinderen, de vakantie, familie en politiek. Vanaf de bankjes onder de bomen op het pittoreske plein kletsen, roken en lachen de mannen het vrijdagmiddaggebed tegemoet. Af en toe valt de naam ’Hirsi Ali’; dat gaat gepaard met heftige handgebaren en geknik. Aan de overkant zit Gert Swart op het terras van het wijkcentrum de krant te lezen. Het kabinet had al veel eerder moeten vallen, vindt hij. „Verdonk heeft in mijn ogen niets goeds gedaan voor de samenleving. Ik heb het gevoel dat ze meer met haar carrière bezig was dan met de democratie.”

Een paar meter verderop wachten twee vrouwen op hun kinderen die uit school komen. „Ik weet er niet zoveel van, maar ik heb gehoord dat Verdonk wel een goede minister is”, zegt de Chinese mevrouw Ding in gebrekkig Nederlands. „Ik vind dat buitenlanders die naar Nederland komen, zich aan moeten passen. Ze moeten aan Nederland denken en hun best ervoor doen.” Ze woont dertien jaar in Nederland, maar houdt zich niet zo bezig met politiek en integratie. „Ik vind het belangrijker dat de economie goed draait”, aldus Ding. Haar buurvrouw haalt gelaten haar schouders op. „Ze doen toch wat ze willen. Ik denk dat Verdonk gewoon haar werk deed”, zegt de Surinaamse Baggoe.

Inmiddels hebben zich meer mannen bij de moskee verzameld. „Voor geen enkel land is het goed als er problemen zijn in de regering”, zegt S. Uzun. Zijn dochter Meral (21) beaamt dat. „Het is jammer dat er zo’n chaos heerst in het land.” Ze weet niet zo goed wat ze van Verdonk moet denken. „Ik kan wel zeggen dat ze slecht is, maar ik weet niet wat er in die achterkamertjes gebeurt.”

Haar neef, die niet met zijn naam in de krant genoemd wil worden, is ervan overtuigd dat 80 procent van de Turkse gemeenschap gelukkig is met de val van het tweede kabinet- Balkenende. „Er is niet zozeer sprake van blijdschap, maar meer van opluchting. Verdonk heeft fout gehandeld. Maar Hirsi Ali heeft haar Nederlandse paspoort niet verdiend; iemand in zo’n positie mag niet liegen.”

Als de nieuwe verkiezingen gaan zoals de meeste mannen op het plein denken, dan wordt het straks beter voor de buitenlanders. „Zulke harde mensen als Verdonk wil niemand in het kabinet zien”, verzucht Turgut Senturk. „Iedereen wil gewoon in vrede leven. Een multiculturele samenleving, dat is goed!”

Maar dan wel eentje waarin iedereen de Nederlandse taal beheerst, vindt Harun Tercanlioglu (23). „Verdonk heeft ook goede kanten. Ik ben het met haar eens dat allochtonen die Nederland binnenkomen, op z’n minst fatsoenlijk de taal moeten kunnen spreken. Mijn Turkse ouders redden zich ook. Wij krijgen de mogelijkheid hier een moskee te bouwen, dan moeten we ons dus ook aanpassen.”