chouten / Leeuwen en hyena’s

Wat zijn nu eigenlijk enge beesten? Is een leeuw een eng beest? Een pissebed? Gezien de publieke status van een leeuw lijkt het me geen echt eng beest, we gaan in elk geval naar hem toe om ’m te bekijken, zij het op gepaste afstand en hij moet natuurlijk ook niet op ons afkomen.

Een pissebed, in principe een totaal onschuldig schepseltje, is andere koek, die vinden we vies en eng en er zijn niet veel mensen die speciale tochten organiseren om van pissebedden te genieten. Misschien dat een enkele natuuronderzoeker gebiologeerd is door het gedrag van zulke onderkruipsels maar daar houdt het wel mee op. De engheid van dieren komt ook tot uiting in de wijze waarop we ze aan kinderen presenteren. Leeuwen, neushoorns, kikkers en muizen komen allemaal uitgebreid aan bod in de kinderliteratuur, vaak opgetuigd met lieflijke namen als Koen of Nico, of juffrouw Muis en meneer Kikker, maar emelts, engerlingen en maden nemen zelden zo’n gedomesticeerde vorm aan. Wel herinner ik me een kameraadschappelijke kakkerlak in het oeuvre van Annie M. G. Schmidt, maar dat was dan ook een hoogst originele vrouw. Wij gaan naar de safariparken van Afrika om leeuwen en stekelvarkens te zien, voor de maden en de malariamuggen komen we niet en we gaan niet graag naast vieze torretjes zitten. Je hebt ook ook beesten tussen eng en bijzonder in. De hagedis bijvoorbeeld. Vreemd en oerachtig maar fascinerend. Toen er echter een tot het slaapvertrek van mijn dochters was doorgedrongen weigerden ze daar te gaan slapen, en nadat hun vader het beest verwijderd had hebben ze alle kieren dichtgestopt met wc-papier. Waarbij aangetekend moet worden dat ze waarschijnlijk ook niet in een slaapkamer met een leeuw hadden willen slapen. In het wildpark van Hluhluwe-Umfolozi meldde de juffrouw van de receptie dat apen en hyena’s een probleem vormden. Ik besloot dat van die hyena’s niet verder te vertellen aan mijn dochters. We hadden weliswaar langs de weg al een hyena gezien die net twee kleine hyenaatjes had gebaard, wat onvoorstelbaar lief was, maar los van hun schattige gebroed hebben hyena’s geen goede pers. Ik veronderstel dat hun misselijke rol in Disney’s ’The Lion King’ de soort geen goed heeft gedaan. Het schijnen voor zichzelf wel goede en sociale dieren te zijn, maar hun roep is toch die van enge lafbekken. Voor lafbekken hoef je overigens natuurlijk niet bang te zijn. Toch stroomden er geen dappere gevoelens door me heen toen ik ’s avonds om een uur of tien, in m’n eentje met een kaarsje op het terras zittend, opeens een hyena uit het struikgewas zag komen. Of liever gezegd, ik schrok me dood. Het beest was onmiskenbaar op zoek naar voedsel en hoewel ze geloof ik geen mensen blieven, zag ik toch direct een bloederig tafereel voor me. De hyena keek me met gele ogen aan en toen ik besloot me zo ongemerkt mogelijk terug te trekken, ging hij langdurig naast onze slaapplaats liggen huilen. Eng beest. Even later hoorden we in de verte een leeuw brullen. Ook niet voor pal naast je tent maar toch vooral indrukwekkend en groots. Net als die hyena op zoek naar voedsel voor zichzelf en de kinderen.