Hondenbezitters komen veel te gemakkelijk weg

De samenleving is veel te tolerant tegen dierenhouders. De hondenbelasting moet omhoog en zwerfdieren kunnen worden afgemaakt.

Het pleidooi van Bernd Timmerman in Trouw van dinsdag is duidelijk ingegeven door zijn betrokkenheid bij dierenwelzijn. Dieren hebben daar het volste recht op. Maar de aanleiding, dierenverwaarlozing door dierenhouders (’zet de dieren maar op straat’), wordt alleen maar bevorderd door nóg een instantie erbij die de eigen verantwoordelijkheid van mensen uit handen neemt.

De gemeente heeft uitsluitend een handhavingstaak, optreden tegen foute hondenbezitters en de vele ontelbare tonnen uitwerpselen, al jaren een gevecht tegen de bierkaai. Wat dat betreft is de hondenbelasting nog veel te laag, ook al zet de gemeente daar lantaarnpalen van neer. Want het gaat om pure bestrijding van overlast.

We hebben al een wet op de dierenbescherming, een inspectie en dierenbeschermers. Dat moet meer dan genoeg zijn. Maar er is wat anders aan de hand. Het grote probleem is dat mensen niet nadenken als ze een dier nemen. Omdat hij zo leuk is of omdat er kinderen zeuren. Als het beest in huis is worden pas de verantwoordelijkheden ontdekt: ze eten, vervuilen, hebben eigen karakters en gewoontes en willen ook nog naar alle tuinen en speelweiden in de buurt, behalve de eigen.

Dieren worden vaak ’net kinderen’ genoemd, als een vorm van rechtvaardiging voor wangedrag. Zo zijn al mijn kinderen vroeger omver gelopen door grote dreigende honden met een baasje op 100 meter afstand dat riep: ,,Hij doet niks hoor!’’. Huisdieren dienen hun baasjes als sociaal contact, waarop een heleboel medeburgers toevallig geen prijs stellen. Maar blijkbaar wordt dat wél van hen verwacht. En als je ze zat bent of ze gaan geld kosten, dan zet je ze toch op straat? Dan komen ze vanzelf in het asiel terecht, denkt zo’n eigenaar vervolgens. Die asiels gaan op hun beurt weer leuren met al dan niet zielige of leuke beesten die de komende zomer weer aan de straat worden gezet. Zo is de cirkel rond.

Dieren zijn géén kinderen en niet net als mensen. Dieren zijn dieren. Maak daar mensen ook bewuster van. Een vergelijking tussen de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de zorg en welzijn voor mensen net als voor dieren raakt kant noch wal. Gemeenten laten opdraaien voor mensen die de dierenarts niet kunnen betalen is onzin.

De enige vergelijking tussen kinderen en dieren is de verantwoordelijkheid van de eigenaren of stamhouders voor goed houderschap en overlast aan andere burgers. Die verantwoordelijkheid voor dieren mag sterk worden aangescherpt. Flinke straffen zijn voor dierenmishandeling én overlast op zijn plaats. Een houdverbod moet na een eerste waarschuwing onmiddellijk ingaan. En niet, zoals Timmerman betoogt, als iemand keer op keer in de fout gaat. Van dat soort processen hebben we er al genoeg.

En tot slot: hef de asiels op, maak zwerfdieren af, verhoog de hondenbelasting en verplicht mensen hun dieren op eigen terrein te houden en hun rotzooi daarbuiten onmiddellijk op te ruimen. In dié zin kan het gemeentelijk handhavingsbeleid wel wat stimulerender. Het zal het verantwoordelijkheidsgevoel van de dierenbezitter naar verwachting flink aanscherpen. Als mensen een dier niet naar behoren kunnen of willen onderhouden horen ze er geen aan te schaffen.

Jaap van Velzen is socioloog.