Stadsvernieuwing / Een pleegminister voor de arme wijk

Dertien ministers hebben elk een stadswijk ’geadopteerd’. Ze willen er in een half jaar de grootste problemen oplossen. Trouw ging kijken in Rotterdam, Deventer en Den Haag.

Wethouder Rabin Baldewsingh is geen man van omslachtige bewoordingen. Hij zegt onomwonden: „Het kabinet moet hier geen mooi weer komen spelen. Er is ons al eerder een reis van hier naar Pluto beloofd. Nou, daar is weinig van terecht gekomen.”

Deze zomer klopte het kabinet aan bij de gemeente Den Haag voor een adoptiewijk. Onder aanvoering van minister Nicolaï (grote-stedenbeleid) adopteren kabinetsleden dertien zorgwekkende achterstandswijken in Nederland. Teams, samengesteld uit belangrijke politici en deskundigen, moeten daar binnen zes maanden nijpende knelpunten wegwerken. Baldewsingh schoof voor Den Haag het stadsdeel Zuid-West naar voren, met enige reserves. De wethouder loopt niet over van enthousiasme. „Natuurlijk ben ik sceptisch als we er geen geld bij krijgen.”

In de buurt Morgenstond, onderdeel van Zuid-West, is de herstructurering in volle omvang zichtbaar. Grauwe portiekflats en braakliggend terrein wisselen elkaar af. De sloophamer houdt huis in de straten. Terwijl de wethouder buurtbewoners groet, schetst hij de problematiek van de buurt in een notendop. Zuid-West is een grote naoorlogse wijk, met ruim 65.000 inwoners. De middeninkomens zijn weggetrokken naar Vinex-wijken en hebben plaatsgemaakt voor kansarme, veelal allochtone Hagenaars. „Dit stadsdeel is niet meer in balans, er zijn hier veel dingen zwak”, zegt hij. Zuid-West is zoals zo veel achterstandwijken: een gebied met spanningen tussen buurtbewoners en met criminaliteit en groeiende armoede. Daarom gaat het stadsdeel grondig op de schop. Negenduizend, voornamelijk kleine, portiekwoningen maken plaats voor 8500 grotere huizen. In 2015 moet het klaar zijn.

De stad heeft de afgelopen jaren ’vele miljoen euro’s’ rijkssubsidie gekregen voor het opknappen van de Haagse achterstandswijken. Niet alleen Zuid-West, ook Transvaal, de Schilderswijk en Laakkwartier worden, deels daarvan, opnieuw opgebouwd. De gemeente noemt dit de helft van de oplossing. Baldewsingh: „Een nieuw huis neemt de armoede en de jeugdcriminaliteit niet weg. De sociale problemen blijven.”

Baldewsingh spreekt over ’het verbeteren van de sociale cohesie’ en ’buurtbewoners die elkaar weer moeten gaan ontmoeten’. „Het gevoel dat je samen in een wijk woont, ontbreekt volledig.” Dit moet voor een belangrijk deel met geld van het rijk worden opgelost, vindt Baldewsingh.

Voor Zuid-West heeft het kabinet minister Verdonk, een hoge ambtenaar van het ministerie van justitie, en Hans de Boer, voorzitter van de ’Taskforce Jeugdwerkloosheid aangewezen. In mei volgend jaar moeten de problemen in de wijk zijn gladgestreken. Met gesloten beurs. Dat lijkt onrealistisch, gezien de wensen van de wethouder. Hij wil het aanbod van voortgezet onderwijs in Zuid-West verbreden. „Welke hoogopgeleide wil zich hier vestigen als er louter vmbo- en mbo-scholen zijn?”

Hij noemt verder de administratieve lasten van de stedelijke vernieuwing een ’doorn in het oog’. En hij pleit herhaaldelijk voor ontmoetingsmogelijkheden voor de buurt.

„Om dit te bereiken hebben we aan kennis en kunde alleen niet genoeg”, zegt hij. „Dat hebben we hier genoeg op het stadhuis.”