EU wil Europees onderzoeksinstituut

(Novum/AP) - De Europese Commissie maakt zich zorgen dat Europa op het gebied van wetenschappelijk onderzoek steeds verder achterloopt bij de Verenigde Staten en moet uitkijken niet te worden ingehaald door China en India. Het zal daarom volgende week op de EU-top in Finland nogmaals voorstellen een netwerk van onderzoekscentra te creëren waarmee Europa topuniversiteiten als het Massachusetts Institute of Technology (MIT) in de Verenigde Staten naar de kroon kan steken. Dat heeft de Commissie woensdag gezegd op een persconferentie in Brussel.

Op de ranglijst van universiteiten die de Britse krant The Times elk jaar publiceert worden de eerste zeven plaatsen bezet door Amerikaanse universiteiten, aangevoerd door Harvard en het MIT. "Er is duidelijke overeenstemming dat Europa tekort schiet", zegt Commissievoorzitter José Manuel Barroso in een brief waarin hij de Europese leiders oproept zich achter het voorstel te scharen.

Toen het idee voor een 'European Institute of Technology' eerder dit jaar werd gepresenteerd was de reactie lauw. Soortgelijke initiatieven zijn in het verleden altijd doodgelopen, zo werd gezegd. Maar volgens Barroso zijn de meeste EU-leiders er inmiddels voor. Volgens het plan dat de Commissie de afgelopen maanden heeft uitgewerkt zou het instituut in vijf jaar (2008-2013) worden opgezet en moet daarvoor ongeveer 2,4 miljard euro bijeen worden gebracht. Het instituut zou bestaan uit een kleine, gecentraliseerde raad van bestuur die de financiën regelt en de onderzoeksstrategie uitstippelt, en een netwerk van over de EU verspreide 'kennisgemeenschappen' waar het eigenlijke onderzoek plaatsvindt.

Een van de grootste problemen waar Europa mee kampt is dat goede ideeën niet resulteren in praktische toepassingen, zei Barroso. Een EIT zou er bijvoorbeeld voor kunnen zorgen, zei hij, dat Europa zijn leidende positie in de strijd tegen de klimaatverandering niet kwijtraakt. Om het beschikbare talent zo goed mogelijk te benutten moeten de 25 lidstaten samenwerken om onderzoekscentra te creëren waar de beste studenten, leraren en onderzoekers terecht kunnen.

Barroso zei dat de Commissie al driehonderd miljoen euro heeft vrijgemaakt voor de startfase en met grote bedrijven in gesprek is over mogelijke financiële bijdragen. "Veel ondernemers hebben belangstelling getoond om deel te nemen en bij te dragen, mits we met een goed concept komen", zei EU-commissaris voor onderwijs Jan Figel.