Voetbal Nederlands elftal / Seedorf moet vooral zichzelf zijn

Alle rumoer van de laatste dagen is in twee vragen samen te ballen. De antwoorden: bondscoach Van Basten is geloofwaardig (toch nog wel) en of Oranje beter wordt van de terugkeer van Seedorf kan worden betwijfeld – op deze manier dan.

1. Is de bondscoach nog geloofwaardig?

Niet geloofwaardig is het oproepen van tal van vooraf al als te licht in te schalen clubspelers. De laatste in die bedenkelijke rij is de 19-jarige Celtic-reserve Sno, voor wie het niveau op het trainingsveld gisteren duidelijk te hoog bleek. Maar in de kwestie-Seedorf, hoe curieus ook, verdient Van Basten een genuanceerd oordeel.

Hij koos bij zijn aantreden voor een eigen weg, met een onverholen voorkeur voor Sneijder en Van der Vaart als zijn spelmakers. Elke coach heeft recht op zijn eigen keuzes, en zijn eigen filosofieën. Maar al geruime tijd kan worden gesteld dat er geen wezenlijke progressie wordt geboekt.

Het was interessant dat Van Basten dat gisteren voor het eerst in zekere zin erkende. Verscheidene alternatieven hebben niet aan de verwachtingen voldaan, gaf hij aan. Tegen die achtergrond én gezien de fysieke kwetsbaarheid van Van der Vaart is het niet zo vreemd, om niet te zeggen toe te juichen, dat Seedorf nu dan toch in beeld is gekomen. Als vaardige en offensief ingestelde middenvelder is hij in grofweg dezelfde categorie in te delen en bovendien is híj bij voortduring topfit.

Iets anders is dat kon worden voorzien dat het team zich met de keuzes van Van Basten – weinig routine en fysieke kracht – niet of nauwelijks zou ontwikkelen. Van Basten heeft als oud-topspits ongetwijfeld oog voor fijnzinnige details, aan zijn inzichten op het basale vlak (wat zijn de primaire behoeften?) mag worden getwijfeld. Maar dát maakt hem nog niet ongeloofwaardig.

Datzelfde geldt voor het gevoel dat Van Basten zich lang, bijna tweeënhalf jaar, óók heeft laten leiden door de weerzin die Seedorf bij velen heeft opgeroepen. Het zou mooi zijn geweest als Van Basten, die intrigerende persoonlijkheid, weldra duidelijk had gemaakt boven dit volkssentiment te staan. Nu betoonde hij zich van vlees en bloed, met het gevoel van de straat. Ook dat kan een reden zijn om Van Basten niet zo hoog aan te slaan als ooit wellicht gedacht, maar ongeloofwaardig is hij ook daarmee nog niet.

2. Wordt Oranje beter van de terugkeer van Seedorf?

De ploeg komt fysieke kracht tekort, en die heeft Seedorf als optimaal getrainde atleet in ruime mate. Ter relativering moet worden gesteld dat één speler een breder gemis normaal gesproken niet kan compenseren.

Als in clubverband gelauwerde speler van inmiddels 30 jaar zou Seedorf formeel gezien geschikt kunnen zijn om het vaak stuurloze Oranje bij de hand te nemen. Maar op korte termijn ligt dat niet voor de hand. Seedorf acht het raadzaam voorlopig bij het tijdens zijn verbanning grondig gewijzigde Oranje bovenal te observeren – en dat is begrijpelijk.

Hij is verketterd om zijn al dan niet vermeende bemoeizucht en zijn eigenzinnigheid. Cynici kunnen zeggen dat het daarom maar beter is als Seedorf zich koest houdt. Daar kan tegenover worden gesteld dat juist dan de meerwaarde vervalt die hij zou kunnen hebben in een team dat vooral invloedrijke spelers mist.

Vanavond mag Seedorf in het oefenduel met Engeland als linkermiddenvelder aantreden. Van der Vaart moet bij absentie van Van Persie uitwijken als verkapte rechterspits. Dat Seedorf op zijn vertrouwde positie een kans krijgt, is echter grotendeels schijn. Bij AC Milan speelt hij links op een stevig viermansmiddenveld, een essentieel verschil. De Italiaanse ploeg poogt zich daarmee onder meer te wapenen tegen de riskante speelstijl van Seedorf.

Hij wil, evenals de daarop afgerekende Van Bommel, nog wel eens een mannetje laten lopen. Het is in de internationale top usance dat coaches achter dergelijke spelers naar versteviging zoeken opdat hun (offensieve) pluspunten kunnen worden uitgebuit. Van Basten denkt zo niet, bevestigde hij gisteren. Seedorf moet zich aanpassen aan het systeem. Maar daarmee is niet uit te sluiten dat ook bij hem juist de zwaktes zullen worden belicht op het mager bezette driemansmiddenveld van Oranje – aan de hand van een coach die het niet als eerste prioriteit ziet kwetsbaarheden te verhullen.