IAEA meldt vondst plutonium in Irak

(Novum/AP) - Deskundigen van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) hebben in een Iraanse installatie voor kernafval sporen van plutonium en verrijkt uranium gevonden die zij niet kunnen thuisbrengen. Dat staat in een rapport dat volgende week wordt gepresenteerd op een vergadering van het 35 landen tellende IAEA in Wenen. Daarin wordt Iran tevens verweten geen medewerking te verlenen aan pogingen van het IAEA om verdachte aspecten van zijn atoomprogramma te onderzoeken, waardoor verdenking is gerezen dat het op kernwapens uit is. Tenzij Teheran meer openheid van zaken geeft kan het IAEA niet bevestigen dat het Iraanse atoomprogramma uitsluitend vreedzame doelen dient, aldus het rapport.

Een VN-functionaris die op de hoogte was van de inhoud van het rapport zei dat er geen al te stellige conclusies uit moeten worden getrokken. Hij zei dat Iran voor beide vondsten een verklaring heeft gegeven en dat het IAEA die bestudeert. Blijkt de uitleg plausibel, dan zullen de gevonden sporen alsnog worden geclassificeerd als restproducten van vreedzame nucleaire activiteiten, zei hij.

De Iraanse president Ahmadinejad liet eerder dinsdag weten dat Iran spoedig zover zal zijn dat het het gehele productieproces van kernbrandstof beheerst, al is het nog lang niet zover dat het voldoende brandstof kan maken voor zijn kernreactor in Busher, die het met Russische hulp heeft gebouwd. "Ik heb goede hoop dat we nog dit jaar de volledige nuclearisering van Iran kunnen vieren", zei Ahmadinejad. Het Iraanse kalenderjaar loopt op 20 maart af.

Volgens de Iraanse president begint de internationale gemeenschap zich neer te leggen bij de aanspraken van zijn land op een eigen atoomprogramma. "Eerst waren ze heel kwaad. De reden was duidelijk: Ze wilden in feite kernenergie monopoliseren om de wereld te kunnen overheersen en hun wil aan andere landen op te leggen", zei hij. "Vandaag hebben ze eindelijk besloten zich neer te leggen bij een nucleair Iran, een Iran dat de (hele) kernbrandstofcyclus bezit."

Waarop hij zijn conclusie baseerde maakte Ahmadinejad niet duidelijk. De VS en hun Europese bondgenoten willen Iran straffen voor zijn weigering op te houden met het verrijken van uranium, een proces dat nodig is om kernbrandstof te maken, maar dat ook kan worden gebruikt voor de productie van kernwapens. Rusland en China vinden de resolutie die de Amerikanen en Europeanen in de VN-Veiligheidsraad hebben voorgesteld te ver gaan en de onderhandelingen duren voort.

Op de IAEA-vergadering van volgende week zal ook een besluit moeten worden genomen over een Iraans verzoek om technische steun van het IAEA voor twaalf van zijn nucleaire projecten. Een daarvan is een onderzoeksreactor in Arak, waar Iran naar eigen zeggen radioisotopen wil maken voor onderzoek en behandeling van kanker. De Verenigde Staten verzetten zich uit alle macht tegen steun voor de fabriek in Arak omdat ook daar de mogelijkheid bestaat van oneigenlijk gebruik, zeiden diplomaten in Wenen dinsdag.

Deskundigen van het IAEA zeggen dat er geen wettelijke basis is om Iran de gevraagde steun te onthouden. Het agentschap krijgt honderden verzoeken, vooral van ontwikkelingslanden, om steun voor projecten waarbij radioactiviteit een rol speelt. Zij geven toe dat misbruik ten behoeve van wapenproductie in Arak mogelijk is, maar wijzen erop dat het IAEA geen aanwijzingen heeft gevonden dat Iran daar mee bezig zou zijn, al zou het eerder gemelde rapport daar verandering in kunnen brengen. Maar ook zonder dat rapport hebben de Amerikanen volgens de diplomaten al voldoende steun onder de IAEA-leden vergaard om te zorgen dat het Iraanse verzoek volgende week wordt afgewezen.