Amerikaanse adviescommissie hoort Blair

(Novum/AP) - Republikeinse en Democratische Congresleden stellen hun hoop dezer dagen op de in maart door het Congres benoemde adviescommissie die belast is met de taak oplossingen voor het probleem Irak aan te dragen. De commissie, die door de uitslag van de tussentijdse Congresverkiezingen plotseling ruimte kreeg, hoorde dinsdag per videoverbinding de Britse premier Tony Blair. Maandag werden gesprekken gevoerd met president George Bush, aftredend minister van defensie Donald Rumsfeld, minister van buitenlandse zaken Condoleezza Rice en anderen.

De commissie, die onder leiding staat van de Republikein James Baker en het voormalige Democratische Congreslid Lee Hamilton, telt vijf Republikeinen en vijf Democraten. Zij bekleden alle tien vooraanstaande posities binnen hun partijen en hebben ieder zo hun eigen ideeën over het beleid ten aanzien van het Midden-Oosten en Irak. Baker heeft laten weten dat de commissie, als zij niet in staat is consensus tot stand te brengen, zal afzien van een advies. Ook heeft hij laten doorschemeren dat een rapportage niet voor december te verwachten valt.

Hoe een advies ook zal uitvallen, vaststaat dat de commissie niet in staat zal zijn partijstrijd over de kwestie te voorkomen. De Democratische senator Carl Levin, die volgend jaar voorzitter wordt van de defensiecommissie van de Senaat, merkte maandag op dat de regering-Bush met open ogen in de val Irak is gelopen. De regering was er zich kennelijk niet van bewust dat 'wij steeds dieper en dieper verwikkeld raakten' in Irak, zei Levin.

Volgens bronnen wordt momenteel voornamelijk gesproken over twee opties: meer samenwerking met Iran en Syrië, en een gefaseerde terugtrekking. Beide opties vergen een aanzienlijke beleidsombuiging van de regering-Bush. Het Republikeinse kamp verzette zich tot dusver tegen iedere deadline voor terugtrekking. Ook geldt dat het aangaan van een dialoog met Teheran moeilijk is zolang de VS blijven weigeren de diplomatieke betrekkingen met Iran te herstellen.

De commissie kwam dinsdag op het Witte Huis bijeen voor een videoconferentie met Blair, die zo zijn eigen problemen met Irak heeft. Blair houdt naar buiten toe staande dat de Britse troepen in Irak blijven zolang de Irakezen niet zelf in staat zijn voor hun veiligheid zorg te dragen, maar het is duidelijk dat ook Blair Irak maar al te graag achter zich zou willen laten. Maandag pleitte hij voor inschakeling van Iran bij het oplossen van het probleem. Medewerkers zeggen dat hij ook voorstander is van uitbreiding van de contacten met Syrië.

De Australische premier John Howard zei ondertussen dat de VS en hun bondgenoten Irak niet kunnen verlaten zonder daar een duidelijke zege te boeken. Howard waarschuwde ook om niet al te veel hulp te verwachten van Iran en Syrië. Hij pleitte voor nieuwe inspanningen voor een oplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict en sloot een snelle terugtrekking van de Australische troepen uit Irak uit.

Blairs woordvoerder zei dat de premier in zijn gesprek van een uur met de commissie de nadruk had gelegd op 'een totale strategie voor het Midden-Oosten'. Blair had verder gepleit voor meer steun aan de Iraakse regering bij de opbouw van een leger, bestrijding van sektarisme en rechtvaardige verdeling van wederopbouwfondsen.

Het dodencijfer aan Britse zijde steeg afgelopen zondag met de dood van vier militairen tot 125. Er zijn ongeveer 7.200 Britse militairen in Zuid-Irak gelegerd. Het conflict kostte Groot-Brittannië tot dusver ruim vier miljard pond (5,98 miljard euro).