Drayer / Dat de SP nu ook het geloof van harte omarmt, zal haar alleen maar salonfühiger maken

Een theoloog die het partijcongres vlammend toespreekt – zo bont maakt zelfs het CDA het al heel lang niet meer. Bij de Socialistische Partij draaien ze er hun hand niet voor om. Afgelopen zaterdag mocht lijstduwer Huub Oosterhuis het veertiende partijcongres toespreken. De aanwezige socialisten beloonden hem, jawel, met een staande ovatie.

De priester-dichter, het is genoegzaam bekend, staat niet alleen in zijn voorkeur voor een partij die ooit werd opgericht door liefhebbers van dictator Mao. Cabaretiers, nieuwe rijken, hoogleraren, journalisten, uitgevers, schrijvers – ze wijdden de laatste jaren maar wat graag warme woorden aan de SP.

Niet zonder succes, zo blijkt. In de peilingen blijft de partij maar stijgen. Onder jonge hoogopgeleiden geldt lijsttrekker Jan Marijnissen zelfs als de grote favoriet. Hij krijgt van hen het cijfer 7,2, vanwege zijn ’durf, besluitvaardigheid, integriteit en leiderschap’. Daar denken, vermoed ik zo, de talloze SP’ers die het niet uithielden onder zijn bewind héél anders over.

Maar dat doet er niet toe. Niets lijkt er meer toe te doen in dit land zonder geheugen. En dat de partij nu ook het geloof van harte omarmt, zal haar alleen maar salonfühiger maken.

Nederlanders, het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft het vorige maand weer eens vastgesteld, zijn onverminderd religieus. Hoewel ze nauwelijks nog ter kerke gaan, zijn ze collectief op zoek naar zingeving. En, belangrijk verschil met pakweg tien jaar geleden, ze komen daar rond voor uit. Religie staat weer ’op de agenda’, zoals dat heet – natuurlijk ook dankzij islamitische landgenoten die allerminst zijn geneigd hun godsdienst in stilte te belijden.

De SP voelt deze tijdgeest als geen ander aan. En haar grote leider is daarvan zelf het sprekendste voorbeeld. Ooit was Jan Marijnissen lid van de atheïstische vrijdenkersvereniging ’De Dageraad’. Nu koketteert hij net zo makkelijk met zijn roomse jeugd en met Huub Oosterhuis.

In zijn preek zaterdag op het partijcongres wist de priester-dichter te suggereren dat ’oprechte, betrouwbare’ christenen niet anders kunnen doen dan kiezen voor de SP. Echte christenen spiegelen zich immers aan hun verre voorgangers, die ten tijde van het Romeinse Rijk „droomden van een betere wereld”.

Geloofsgenoten die het CDA aanhangen daarentegen hebben niets van het evangelie begrepen. Zie hoe het kabinet-Balkenende de verzorgingsstaat afbreekt en asielzoekers behandelt. En zie het neoliberalisme waaraan deze regering ’zo dienstbaar’ is. Die ideologie is volgens Huub Oosterhuis „bijna even goddelijk en wreed als het bewind van die Romeinse keizers – een systeem dat miljoenen mensen uitstoot, overbodig maakt, miljoenen stervende kinderen produceert”.

Bijna even goddelijk en wreed?

Je kunt een hoop op Jan Peter Balkenende aan te merken hebben, maar dat hij zich gedraagt als een bloeddorstige Romeinse keizer met bovennatuurlijke pretenties lijkt me tamelijk naast de feiten. Dat hij zich met zijn kabinet schuldig maakt aan massale infanticide helemáál.

Bovenstaande typering – maar dit geheel terzijde – is integraal van toepassing op het regime dat Oosterhuis’ partij tot voor kort zo innig omhelsde. Gek genoeg hoor je daar de SP’ers nimmer over. Die laten zich op een partijcongres liever feliciteren met hun eigen voortreffelijkheid.

Intussen treft mij eens te meer hoezeer linkse christenen sprekend lijken op hun rechtse geloofsgenoten. Ze nemen anderen net zo graag de maat als hun orthodoxe broeders dat doen. En ze zijn er net zo stellig van overtuigd dat ze de Bijbel aan hun zijde hebben. Zoals Bas van der Vlies zeker weet dat de Schepper het kostwinnersgezin prefereert boven de werkende moeder, zo weet Huub Oosterhuis heel zeker dat Jezus diep in Zijn hart veel meer houdt van antiglobalisten dan van bankdirecteuren.

Geloof en politiek – het blijft een griezelig huwelijk. Waarvandaan de tijdgeest ook waait.