a

Ruimtelijke ordening

Ruimtegebrek? Welnee, plaats zat in Nederland

door Janmarc Lenards

Door veranderingen in de landbouw komen stukken grond vrij. Daar moeten Nederlands nieuwe woonwijken komen. Wie wil er niet in een park wonen?

Co Verdaas (PvdA-kamerfractie) typeert in Podium van 14maart de toekomstige inrichting van Nederland als armoedig. In deze kabinetsperiode voelt niemand zich verantwoordelijk voor het geheel, stelt hij. Hij noemt bijvoorbeeld de VVD en 'de verrommeling' van het landschap in één adem, en verwijt de VVD bovendien dat zij zich bezighoudt met goedkope pleidooien over de afschaffing van welstandscommissies. De 'lelijkheid' van Verdaas zou het gevolg zijn van onvoldoende planmatig denken.

Was Nederland dan zo gelukkig met de centralistische benadering van oud-minister Pronk (PvdA, Vrom) onder Paars II? Pronk wilde vanuit Den Haag alles regelen, maar het resultaat was dat alles op slot ging. Gemeenten konden zelf nauwelijks nog beleid maken en moes-ten dansen naar het pijpen van provincies en het rijk. Gelukkig is het zover niet gekomen.

In 2003 kregen we een nieuw kabinet waarin VVD-minister Dekker het roer kon omgooien. Al in 2005 kwam het kabinet met een duidelijke visie op de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van ons land. Zij introduceerde het motto 'decentraal wat kan en centraal wat moet'. Dit betekent dat Den Haag zoveel mogelijk van het decentrale beleid van gemeenten moet afblijven. Zij zorgt er ook voor dat de regelzucht vanuit Den Haag drastisch vermindert en dat gemeenten weer de inrichting van het lokale gebied zelf ter hand kunnen nemen.

Verdaas geeft af op de lelijkheid in Nederland. Toen ik dat las, moest ik direct denken aan de lelijke grijze blokkendozen aan de rand van steden met weinig groen en veel te weinig parkeerplaatsen: de Vinex-locaties. Deze locaties werden in 1993 mogelijk gemaakt door oud-minister Alders (PvdA). Dit is nu het resultaat van planmatig denken.

Nee, dan denk ik liever aan parkachtige gebieden en mooie stadslandschappen op vrij komende landbouwgronden. Veel mensen zitten namelijk vast in de stad, driehoogachter zonder uitzicht. Ze zouden liever een stukje groen hebben. Aan de andere kant zijn er ook veel mensen die smachten naar een leefbare stad met een voetbalclub en een bioscoop in de buurt. Vooral gezinnen met kinderen. Die willen echt niet 'vinexen'.

Verdaas is bang voor het vollopen van de schaarse open ruimte. Alsof Nederland op slot zit. Als we Nederland in acht taartpunten verdelen, zijn er zeven onbebouwd en is er maar één bebouwd. We moeten ons bevrijden van het benauwde idee dat Nederland is dichtgetimmerd. We kunnen beter kijken naar de open mogelijkheden.

Door de veranderende rol van de landbouw komt er veel landbouwgrond vrij in het buitengebied. Met deze vrijkomende ruimte moet de woningnood op korte termijn worden aangepakt. Het is toch te gek dat je veel ruimte hebt en dat mensen geen dak boven het hoofd hebben. Deze gebieden zijn al groen en hier kun je woningbouw uitstekend combineren met parken en mooie landschappen zonder de ruimtelijke kwaliteit wezenlijk aan te tasten. We moeten veel meer kijken wat de burgers willen en nodig hebben. En niet wat Den Haag goed voor de burgers vindt.

De VVD heeft inderdaad een duidelijk standpunt over welstand. Het welstandsbeleid in Nederland moet namelijk op de schop. Bij veel gemeenten leidt het welstandsbeleid tot onnodige regelgeving. Voor eenvoudige aan- of uitbouwen aan een bestaande woning heb je al snel een reguliere bouwvergunning nodig. In dat geval kan het zo zijn dat de bouwaanvrager maar liefst 41 gegevens en bescheiden aan de gemeente moet overleggen. De VVD vindt dit belachelijk.

Nederland is mooi en de 'lelijkheid' van Verdaas is gelukkig ver te zoeken. Over de smaak van Verdaas mag ik misschien niet twisten, maar ik doe het toch.

Janmarc Lenards is lid van de Tweede- Kamerfractie van de VVD. Hij heeft ruimtelijke ordening in zijn portefeuille.

29VEvinex

Voortuin in een Vinex-wijk in Zwolle.

FOTO WERRY CRONE, TROUW