Duitsland / Rokersparadijs moet concessie doen

Duitsland is zeer rokers-vriendelijk. Maar het kan niet langer om Europese regels heen.

Ierse en Zweedse voetbalfans weten niet wat ze meemaken: onbelemmerd paffen in cafés. Sigarettenreclames sieren kranten en tijdschriften. Met die reclames is het straks afgelopen. Dinsdag veegde de Europese advocaat-generaal Philippe Léger Duitse bezwaren van tafel tegen het EU-verbod, dat elders in Europa al sinds 2003 geldt.

Duitsland heeft zich in de EU steeds tegen een advertentieverbod verzet. Dit verbod moet valse concurrentie tegengaan. Berlijn betoogt dat Duitse kranten, die voor minstens 99 procent in Duitsland worden verkocht, met hun tabaksadvertentie-inkomsten pak ’m beet Franse uitgevers niet benadelen.

Volgens Léger is het verbod echter legitiem. Andere EU-landen kunnen Duitse bladen weren, omdat daarin tabaksadvertenties staan. Dat blokkeert het verkeer van goederen, redeneert Léger. Diens oordeel is niet bindend, maar meestal volgt het Europese Gerechtshof de adviezen.

Duitse commentatoren fulmineren eensgezind tegen de uitspraak (’een schandaal’, vindt Die Welt). Maar als Duitsland niet gehoorzaamt, riskeert het boetes. Minister van consumentenbescherming Seehofer komt spoedig met een wet die rijmt met de Europese bepalingen.

Voorlopig blijft de Duitse horeca een rokersparadijs, ofwel een hel voor niet-rokers. Cafés en restaurants zijn vaak rookhollen. De horeca-bond heeft beloofd dat ondernemingen vrijwillig plaats zullen creëren voor niet-rokers. Volgens critici komt daarvan weinig terecht. SPD-afgevaardigde Lothar Binding leurt met een wetsontwerp om het roken in openbare ruimten te beperken. „De omzetten van de cafés zullen toenemen”, betoogt hij. ,,Dat is te zien in de twintig EU-landen die dergelijke wetgeving al kennen.”

Bedoeling van zijn wetsontwerp is het passieve roken tegen te gaan. Volgens het Duitse kankerinstituut kost roken jaarlijks het leven aan 110.000 tot 140.000 Duitsers, van wie drieduizend niet-rokers.

Als het Binding meezit, zou volgend jaar zijn wet kunnen worden aangenomen. Maar in de afgelopen jaren zijn vijf soortgelijke initiatieven gestrand, en ook nu lijkt een meerderheid in de Bondsdag te willen afwachten of de vrijwillige afspraken met de horeca werken.

„Wat mij betreft, mogen ze die wet morgen invoeren”, zegt de Berlijnse café-houdster Ursula Schiele. „Ik moet elke avond mijn haar wassen om de stank eruit te krijgen. Maar als ik in mijn eentje een rook-vrij café begin, kan ik wel opdoeken. Onder de rokers zijn meer uitgaanstypes dan onder niet-rokers.”

Gevraagd of ze als niet-rookster ongerust is over haar eigen gezondheid, antwoordt ze nuchter: „Tot die wet er is kan ik kiezen: thuis zitten zonder inkomsten of passief roken. Dan maar passief roken.”

Voor meer artikelen over roken: www.trouw.nl/roken