Jordaanse krant publiceert spotprenten Mohammed

(Novum/AP) - Een Jordaans weekblad heeft donderdag de Deense spotprenten van de profeet Mohammed gepubliceerd die de woede hebben gewekt van moslims in de hele wereld. De Arabischtalige krant, Shihan, zei dat te hebben gedaan om moslims 'de omvang van het Deense vergrijp' te laten zien. "Dit is hoe de Deense krant de profeet Mohammed, moge Gods zegen en vrede met hem zijn, heeft afgebeeld", stond boven de drie spotprenten die de krant had gekozen uit de twaalf die oorspronkelijk in september door de Jyllands-Posten werden gepubliceerd. Ernaast stond een artikel over de protesten, veroordelingen en diplomatieke initiatieven in moslimlanden die op de publicatie zijn gevolgd, onder de kop 'Islamitische Intifada tegen Deense belediging'.

Hoofdredacteur Jihad al-Momani van de Shihan benadrukte dat het afdrukken van de prenten op geen enkele manier bedoeld was om 'dergelijke godslastering' te bevorderen. Toch blijft het een riskante onderneming van de Jordaanse krant, gezien de steeds grimmiger reacties in de moslimlanden.

De Jordaanse regering heeft zich zondag bij de Deense ambassadeur beklaagd over de spotprenten. Minister van buitenlandsen zaken Abdul-Illah Khatib sprak van een 'opzettelijke belediging van de islam, zijn boodschap en zijn eerbiedwaardige profeet' en drong er bij Denemarken op aan stappen te nemen om nieuwe publicaties te voorkomen.

Buitenlandse journalisten, diplomaten en hulpverleners verlieten donderdag de Gazastrook nadat gewapende Palestijnen het kantoor van de Europese Unie hadden omsingeld en gedreigd burgers uit Frankrijk, Noorwegen, Denemarken en Duitsland te ontvoeren als de vier landen niet voor donderdagavond excuses aanbieden. In Nablus op de Westoever gingen gewapende Palestijnen bij vier hotels langs om naar buitenlanders te zoeken en waarschuwden zij de hoteleigenaren geen logies te bieden aan burgers van de besmette landen. Ze zeiden ook twee appartementen te hebben doorzocht, maar geen buitenlanders te hebben aangetroffen. De mannen gaven buitenlanders drie dagen de tijd om Nablus uit eigen beweging te verlaten.

Het Deense ministerie van buitenlandse zaken zei dat op twee diplomaten na alle Denen de Gazastrook en de Westoever hebben verlaten. Een woordvoerder zei dat ze al enkele dagen geleden waren vertrokken en dat het ministerie er bij alle Denen op aandringt niet naar de Palestijnse gebieden te gaan. De Deense en Franse leden van het internationale waarnemingsteam bij de grensovergang Rafah kwamen donderdag niet opdagen, zei een woordvoerder van het team.

De Palestijnse politie zei te zullen proberen de buitenlanders in Gaza te beschermen. Maar de politie heeft in de afgelopen weken niet kunnen voorkomen dat negentien buitenlanders in de Gazastrook werden ontvoerd, de meesten door de Al-Aqsa Martelarenbrigades. Alle gijzelaars kwamen na verloop van tijd weer ongedeerd vrij. Een woordvoerster van de Europese Unie in Brussel, Emma Udwin, zei dat er veiligheidsmaatregelen zijn getroffen naar aanleiding van de dreigementen, maar wilde geen bijzonderheden geven.

De Palestijnse demissionaire premier Ahmed Qureia veroordeelde de spotprenten van Mohammed donderdag ook. "We hopen dat de betrokken regeringen oog hebben voor de gevoeligheid van deze kwestie", zei hij. Hij drong er bij de Palestijnse strijders op aan buitenlanders met rust te laten, maar waarschuwde dat de emoties in een zo gevoelige zaak als deze hoog kunnen oplopen.

Hamas-woordvoerder Sami Abu Zuhri eiste verontschuldigingen van de Europese landen, maar zei dat er bij de protesten in Gaza geen geweld tegen buitenlanders mag worden gebruikt.

Net als Denemarken heeft Frankrijk zijn burgers ontraden naar de Palestijnse gebieden te reizen nadat de krant France Soir de gewraakte spotprenten woensdag had afgedrukt onder het motto dat er voor religieuze dogma's geen plaats is in een seculiere maatschappij. Kranten in Duitsland, Italië en Spanje volgden.

De directeur-hoofdredacteur van de France Soir, Jacques Lefranc, werd woensdagavond prompt ontslagen door de eigenaar van de krant, de Egyptische magnaat Raymond Lakah. Zijn vrouw zei donderdag dat hij de cartoons aanvankelijk niet eens had willen afdrukken. Hoofdredacteur Serge Faubert wilde niet over het ontslag van Lefranc praten, maar verdedigde het besluit om de prenten af te drukken. Hij zei de karikaturen eigenlijk niet zo interessant te vinden, maar het recht te verdedigen om ze te tekenen.

Het hoofd van de Franse Raad voor het Islamitisch Geloof Dalil Boubakeur, die donderdag een gesprek had met de Deense ambassadeur, zei gerechtelijke stappen te overwegen. "De profeet van de islam heeft geen terroristische religie gesticht, integendeel", zei hij. De opperrabbijn van Frankrijk, Joseph Sitruk, zei dat hij de woede van de moslims deelde. "We winnen niets door godsdiensten onderuit te halen, te vernederen en er karikaturen van te maken", zei hij. Vrijheid van meningsuiting 'is geen recht zonder grenzen'.

De directeur van de rechtengroep Reporters Zonder Grenzen , Robert Menard, maande tot kalmte. "We moeten uit zien te vinden hoe we vrijheid van meningsuiting en respect voor geloof met elkaar in overeenstemming brengen", zei hij.

Verschillende moslimlanden hebben bij de Europese Unie aangedrongen op maatregelen om verdere publicaties te voorkomen. EU-commissaris voor justitie Franco Frattini wees dat donderdag van de hand. Hij zei de publicatie van de spotprenten wel 'een beetje onvoorzichtig' te vinden en zich te kunnen inleven in de gevoelens van verontwaardiging en frustratie bij de moslims. De dialoog tussen de godsdiensten en culturen is hier niet bij gebaat, zei hij. Maar "het moet voor iedereen glashelder zijn dat geweld, intimidatie en oproepen tot boycots of beperking van de persvrijheid volkomen onaanvaardbaar zijn".