Israël vast van plan Saadat te berechten

(Novum/AP) - Israël zegt vastbesloten te zijn vijf Palestijnen die het dinsdag bij de bestorming van een gevangenis op de Westoever in handen kreeg voor de rechter te brengen voor de moord op de Israëlische minister van toerisme Rehavam Zeevi, al zullen er enkele juridische hobbels genomen moeten worden. Vier van de vijf zijn namelijk al door een Palestijnse rechter veroordeeld voor de in 2001 gepleegde moord en het is de vraag of ze nogmaals berecht kunnen worden voor hetzelfde feit. Alleen de veronderstelde aanstichter, Ahmed Saadat, is niet veroordeeld voor de moord. De Israëlische minister van justitie, Tzipi Livni, zei woensdag voor de legerradio: "Ik twijfel er niet aan dat ze lange tijd bij ons zullen blijven".

"Hebbes!", zo luidde in een Israëlische krant de kop boven een foto van een geblinddoekte en geboeide Saadat, de leider van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), die door Israëlische soldaten wordt weggevoerd. Israël bestormde en vernietigde de gevangenis in Jericho uit vrees dat Saadat en de vier voor de moord op Zeevi veroordeelde Palestijnen zouden worden vrijgelaten. Die vrees was gebaseerd op het vertrek, eerder dinsdag, van de Britse bewakers van het vijftal. De Britten, die werden bijgestaan door Amerikaanse waarnemers, vertrokken omdat geen gehoor was gegeven aan hun eis dat de veiligheidsomstandigheden in de gevangenis verbeterd zouden worden.

De Palestijnse leider Mahmoud Abbas, die een bezoek aan Europa afbrak naar aanleiding van de bestorming van de gevangenis, gaf in ongebruikelijk scherpe bewoordingen de Verenigde Staten en Groot-Brittannië de schuld van de Israëlische actie en de Palestijnse minister van informatie, Nabil Shaath, zei dat de Amerikanen en de Britten Kadima (de partij van waarnemend premier Ehud Olmert) aan een overwinning in de op 28 maart in Israël te houden parlementsverkiezingen wilden helpen. Ook Israëlische politici beschuldigden Olmert van een verkiezingsstunt. Volgens de VS waren er dinsdag overigens geen Amerikaanse waarnemers in de gevangenis aanwezig. Abbas bracht woensdag een bezoek aan de resten van de gevangenis.

De Britse premier Tony Blair verdedigde het vertrek van de Britse bewakers woensdag. Hij zei dat aan het besluit om de bewakers uit de gevangenis weg te halen maandenlange waarschuwingen vooraf zijn gegaan, die niets uithaalden. De voorzitter van het Europees Parlement, Josep Borrell, veroordeelde het optreden van Israël in Jericho en riep de EU op een protest in te dienen bij de Israëlische regering. Hij wierp de vraag op hoe het legeroptreden een bijdrage kan leveren aan de veiligheid van Israël en zei dat de EU een nieuwe gevangenis voor de Palestijnen moet betalen. Secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties liet Olmert woensdag weten dat hij vreest dat de bestorming van de gevangenis tot een geweldsescalatie zal leiden. Andere hoge vertegenwoordigers van de Verenigde Naties bekritiseerden Israël.

Onder de ruim driehonderd Palestijnen die door de bestorming van de gevangenis in handen kwamen van Israël bevindt zich ook Fuad Shobaki, die enkele jaren geleden een illegale wapenzending aan de Palestijnse Autoriteit gefinancierd zou hebben. Het Israëlische leger zei woensdag inmiddels ongeveer honderd van de gevangenen te hebben vrijgelaten. Het Internationale Rode Kruis zei woensdag van Israël te verlangen dat het de organisatie toelaat tot de gevangenen en bij de bestorming gewond geraakte personen.

Op de Westoever en in de Gazastrook werd woensdag een algemene staking gehouden uit protest tegen het optreden van Israël. Dinsdagavond demonstreerden in Gaza-stad al ongeveer vijftienduizend Palestijnen.