'PvdA wint gemeenteraadsverkiezingen'

(Novum) - De PvdA lijkt dinsdag de winnaar te zijn geworden van de gemeenteraadsverkiezingen. Dat blijkt uit een tussenstand van de NOS op basis van 15,5 procent van de uitgebrachte stemmen. De sociaal-democratische oppositiepartij had in de gemeenten waar de stemmen tot nu toe zijn geteld vier jaar geleden in totaal 278 raadszetels. De partij komt nu uit op 392 zetels. De SP komt van twaalf op veertig raadszetels uit.

De huidige coalitiepartijen VVD, CDA en D66 staan alle op licht verlies. Het CDA zou in de gemeenten waar de stemmen zijn geteld 45 van de 454 zetels kwijtraken, terwijl de VVD 27 gemeenteraadsleden moet inleveren. D66 daalt van 53 naar 34 zetels. De opkomst lijkt iets hoger uit te vallen dan vier jaar geleden, toen 58 procent van de stemgerechtigden de gang naar de stembus maakte.

In een eerste reactie zegt PvdA-voorzitter Michiel van Hulten voor de camera van de NOS dat de winst voor zijn partij een signaal is richting de huidige coalitie. "Ik denk dat de kiezers een heel duidelijk signaal hebben gegeven aan het kabinet dat het de koers nu echt moet wijzigen."

PvdA-fractievoorzitter Wouter Bos feliciteerde zijn achterban, omdat zijn partij de 'harde, akelige, koude kille klap van 2002' heeft goedgemaakt. Hij bedankte de vrijwilligers 'die keihard hebben gewerkt om het vertrouwen van de burger terug te winnen'. Wel riep Bos de partij op voorzichtig om te gaan met het hernieuwde vertrouwen van de kiezer in de PvdA.

SP-voorman Jan Marijnissen ziet in de eerste uitslagen het bewijs dat zijn partij 'een nieuwe start kan maken in de lokale politiek'. Volgens de socialist is het verlies voor de coalitiepartijen een motie van mantrouwen richting het kabinet. "Je moet wel een plaat voor je hoofd hebben als je dat niet ziet."

Femke Halsema, fractievoorzitter van GroenLinks, zegt tevreden te zijn met de voorlopige uitslagen. Volgens haar hebben de mensen 'genoeg van de rechtse winter'. Hoewel GroenLinks niet veel meer zetels zal halen, denkt Halsema dat Nederland zich volgend jaar kan opmaken voor een linkse coalitie.

De stemming bij de aanhang van D66 is dinsdagavond bedrukt, nu blijkt dat de coalitiepartij voor de tiende keer op rij heeft verloren in de verkiezingen. "Het lijkt erop dat we ruim eenderde minder zetels in de gemeenteraden krijgen dan we hadden. En dat doen pijn en niet zo'n beetje ook", zei fractievoorzitter Lousewies van der Laan. Zij legt de oorzaak van het verlies bij de eigen partij. "De burger begrijpt er soms niets van."

Voormalig wethouder van Leefbaar Rotterdam, Marco Pastors, heeft dinsdagavond gezegd dat zijn partij in Rotterdam niet wil samenwerken met de PvdA. De leefbaren komen waarschijnlijk op minder zetels uit dan de sociaal-democraten: veertien tegenover achttien. Pastors zei voor de camera van de NOS mensen te gaan zoeken om volgend jaar met een eigen partij mee te doen aan de landelijke verkiezingen.