Dankzij de koffiehuizen wordt Nairobi digitale stad

Hotspots, plaatsen waar je draadloos kunt internetten, zijn populair in Nairobi. Ze zijn het symptoom van een ontluikende digitale stad.

Strakke spotjes zijn gericht op werk van jonge kunstenaars. Hoog boven de tafeltjes hangen roodbruine lampen in seventies stijl en uit de speakers klinkt hippe jazz. Niet de kenmerken die je doorgaans verwacht van een etablissement in Afrika. Koffiehuisketen Java House verenigt ze. En sinds kort is aan de onovertroffen koffie, de macchiato en de muffins nog een ingrediënt toegevoegd: gratis draadloos internet.

Het fenomeen draadloos werkt als een magneet. ’s Ochtends al klappen op verscheidene tafeltjes de laptops open. De filiaalmanager van Java House in een van Nairobi’s grootste winkelcentra, The Junction, schat de verhouding Kenianen/blanken in het koffiehuis op 40/60. Van individualistische internetters, tot hele gezinnen, confererende zakenlui en politici: de klandizie is heel gemengd.

De nadruk ligt volgens haar nog steeds op koffie, „we willen bekend staan om de beste koffie in Afrika, in de wereld zelfs. Vaste bezoekers realiseren zich pas later dat je hier ook makkelijk kunt internetten”. En die bezoekers roemen de snelheid van de verbinding. Marketingdeskundige Roy Gichugi frequenteert de hotspot een paar maal per week. „Wat je nodig hebt is een laptop met draadloze verbinding en je kunt kantoor houden.” Zo is ’Java’ veel meer dan een café, het is een omgeving waar je kunt werken, browsen en ontspannen.

In een stad waar het verkeer dagelijks in een chaos verandert, komen dit soort innovaties als een geschenk uit de hemel. De ict-sector ontluikt en biedt steeds meer mogelijkheden, zoals breedband en draadloos internet. Thuiswerken wordt voor meer mensen een optie. Ondernemers zonder kantoorruimte kunnen steeds beter uit de voeten met een van de vele internet-serviceproviders in Nairobi. Massaal bieden die nu draadloze diensten aan.

Access Kenya is met meer dan duizend klanten de grootste leverancier aan het bedrijfsleven. Als het aan deze provider ligt, gaat heel Kenia straks draadloos – van ’overschakelen’ is immers geen sprake in een land met een gapende kloof tussen stad en veraf gelegen districten, waar het bezit van een mobiele telefoon nog als exclusief geldt.

Hele volksstammen in de stad kiezen op communicatiegebied daarom de vlucht naar voren. Zij hebben het tijdperk van de vaste telefoonlijn overgeslagen, hetgeen het relatief geringe aantal inbelverbindingen verklaart. Maar op bijna iedere straathoek in Nairobi zijn cybercafés te vinden.

Toegang tot de digitale snelweg, daar gaat het om, en wat je vervolgens met die toegang doet. In die categorie timmert de zes jaar geleden door drie Nederlandse vrouwen opgerichte organisatie Nairobits behoorlijk aan de weg (zie kader). Deze webdesignschool stoomt jaarlijks tien leerlingen uit sloppenwijken klaar voor de arbeidsmarkt.

Het draagt allemaal bij aan het gunstige digitale klimaat. Volgens Eric Ombok, hoofdredacteur van het blad Business in Africa, is Kenia op ict-gebied in Oost-Afrika nog steeds leidend, maar is Rwanda aan het inlopen. De Rwandese regering stimuleert ict-ontwikkelingen enthousiast, aldus Ombok.

„Kijken we naar de markt voor mobiele telefonie, dan waren Oeganda en Tanzania er vroeg bij. Toen de aanbieders eenmaal toegang kregen tot Kenia, waren de consumenten niet te houden.”

Het land onderscheidt zich bovendien door een reservoir aan goed opgeleide krachten. De vrije markt en een nu eens faciliterende, in plaats van tegenwerkende, overheid doen de rest.