verkiezingen thailand / Premier verwent het platteland, boeren dragen hem op handen

Een verdeeld Thailand heeft morgen vervroegde verkiezingen. Door een boycot van de oppositie draaien die uit op een referendum over premier Thaksin, die wordt bekritiseerd in de steden, maar door boeren wordt vereerd.

Boer Tun (58) is de afgelopen jaren drie keer geopereerd, onder meer aan een enkel en zijn schildklier. Per operatie heeft hem dat precies 30 Thaise baht gekost, omgerekend 65 eurocent. „Prachtig toch? Dat heb ik aan Thaksin te danken”, lacht Tun, die rijst, maïs en gember verbouwt in het duizend inwoners tellende dorp Ban Haeng Tum in Noord-Thailand.

Vijf jaar geleden introduceerde de regering van de Thaise premier vrijwel gratis gezondheidszorg. Iedereen die medische hulp nodig heeft, hoeft daarvoor per behandeling maar 30 baht te betalen, terwijl de regering beloofde het budget van de ziekenhuizen aan te vullen. Veel arme Thai in de provincie profiteren van het stelsel, maar dat dreigt nu onbetaalbaar te worden. Ziekenhuizen klagen dat Bangkok veel te weinig geld stuurt.

Een ander plan van Thaksin was het ’1 miljoen baht per dorp’-stelsel. De inwoners uit de 70000 dorpen die zo’n fonds kregen, konden daar kleine leningen uit krijgen tegen een lage rente van 1 procent. Aanvankelijk werd er nogal eens een mobieltje of een televisie van gekocht, maar nu de regels strenger zijn wordt het geld vooral gebruikt waar het voor bedoeld is, voor kunstmest, pesticiden of zaaigoed. Boer Tun kan er geen beroep op doen, maar de boerderij van zijn dochter en schoonzoon wel. „Mijn leningen zijn te groot, dus ik moet naar de bank. Daar rekenen ze vier of vijf procent rente, dus ik ben veel duurder uit. En de prijs van kunstmest is in drie jaar tijd ook nog eens verdubbeld”, klaagt Tun.

Met zijn plannen veroverde Thaksin de sympathie van de boeren. Maar de belasting betalende middenklasse in de steden weet dat zij uiteindelijk de rekening betaalt, net als voor veel andere plannen van de telecomtycoon, die Thailand al vijf jaar runt alsof het een onderneming is. Daarom demonstreren vele tienduizenden burgers uit de betere standen sinds februari tegen de premier, vooral in Bangkok. Ze willen dat Thaksin opstapt, maar die weet zich gesteund door de meerderheid op het platteland.

De meesten van hen zijn slecht geschoold en hebben weinig inzicht in de problemen van het land. Maar ze vertrouwen de demonstranten in Bangkok in elk geval niet. „We geloven niet wat ze daar allemaal voor slechte dingen over Thaksin vertellen”, zegt boer Tun. „Wij stemmen op hem, want hij heeft onze familie goed geholpen.”

Veel te kiezen valt er in Ban Haeng Tum ook niet. Het dorp heeft, zoals veel andere dorpen, maar een kandidaat: van Thai Rak Thai (Thai houden van Thai). Samen met Thaksin is hij te zien op posters die overal zijn vastgespijkerd op de elektriciteitspalen. Hij moet minstens 20 procent van de stemmen binnenhalen om verkozen te worden in het parlement. Geen probleem, zegt dorpshoofd Wirapong (40): „90 procent van de mensen hier stemt voor Thaksins partij”.

Een man meldt zich bij Wirapongs kantoortje. Hij houdt zijn buik vast en zijn gezicht is van pijn vertrokken. Het dorpshoofd leent zijn auto uit aan een dorpeling die de zieke naar een ziekenhuis zal brengen, tachtig kilometer verderop. „Zo helpen we de armen hier”, zegt Wirapong. „En zo heeft Thaksin ook zijn eigen manieren om problemen op te lossen. Die demonstranten in Bangkok hebben geen alternatief voor hem. Zij sturen alleen aan op de vernietiging van Thailand.”