Arbeidsmarkt vanaf januari open voor Polen

(Novum) - De Nederlandse arbeidsmarkt wordt per 1 januari opengesteld voor werknemers uit de nieuwe lidstaten van de Europese Unie, zoals Polen. Dat heeft het kabinet vrijdag besloten op voorstel van staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Henk van Hoof (VVD). Aanvankelijk wilde de regering de grenzen al op 1 mei openstellen. Vanwege praktische overwegingen is nu een overgangsperiode ingelast.

Momenteel kunnen werknemers uit de nieuwe EU-lidstaten alleen in Nederland werken met een vergunning van het Centrum voor Werk en Inkomen. Deze situatie verandert niet tot 1 januari. Vanaf 1 mei wordt het al wel een stuk gemakkelijker een werkvergunning te bemachtigen. De voorwaarde dat de betreffende arbeid niet ook door een Nederlander kan worden gedaan, vervalt. Voor het veelal laag- en ongeschoolde werk waarom het gaat zijn Nederlanders vaak niet te porren.

Het kabinet neemt een aantal maatregelen om de instroom in goede banen te leiden. De arbeidsinspectie zal streng controleren om ervoor te zorgen dat niet zwart- of onder het minimumloon wordt gewerkt. Bij overtreding wordt werkgevers direct een boete opgelegd. De wet op het minimumloon wordt hiertoe aangepast. Ook mag geen sprake zijn van oneerlijke concurrentie en moet de cao op orde zijn.

Het kabinetsvoornemen om de grenzen open te stellen heeft in Nederland ook tot negatieve reacties geleid. Zo vreest de oppositie dat de maatregel ten koste gaat van 'Nederlandse' banen. Premier Jan Peter Balkenende (CDA) gaf tijdens zijn wekelijkse persconferentie toe dat deze gevoeligheid ook in de ministerraad een rol speelde. "Maar het principe stond niet ter discussie." Daarnaast is Nederland volgens Balkenende niet in staat deze laaggeschoolde arbeid zelf in te vullen en zijn de werknemers uit Oost-Europa simpelweg nodig.

Balkenende vindt het een goede ontwikkeling dat de arbeidsmarkt wordt opengesteld. "Als we naar één Europese markt toe willen, moeten we niet te veel stilstaan bij de tijdelijke gevolgen van een maatregel. Het gaat om het Europa van morgen." De premier wijst erop dat veel Europese landen bezig zijn om hun arbeidsmarkt te verruimen door het openstellen van de grenzen. Een vrij verkeer van werknemers moet ook tot een aanzienlijke daling van administratieve lasten voor het bedrijfsleven leiden.

Van Hoof heeft eerder laten weten geen grote instroom van Oost-Europeanen te verwachten. Nu werken er ongeveer dertigduizend in Nederland, na de openstelling zouden dat er maximaal vijftigduizend zijn. Dat komt overeen met een half procent van de Nederlandse beroepsbevolking.