*

 

Verlos ons van de Aldi’s in de zorg

Doeke Post, emeritus hoogleraarsSociale geneeskunde Rijksuniversiteit Groningen − 26/11/07, 15:45

Goedkope zorgpolissen speciaal voor mensen die zelden naar de dokter gaan, leiden tot asociale zorg.

Zorgverzekeraar Univé profileert zich als de Aldi van de zorg, de prijsvechter. Hij biedt een ziektekostenpolis, ’Zekur’ genaamd, aan voor dumpprijzen. Overigens is Univé niet de enige die met dumpprijzen gaat concurreren. Het is een polis met een hoog eigen risico en beperkte keuze voor ziekenhuizen en ook de huisarts mag men niet zelf kiezen.

In ons stelsen hadden we altijd de solidariteit hoog in het vaandel. Dat betekende dat we met elkaar de kosten opbrengen voor de zorg aan iedereen. Jong betaalt voor oud, rijk voor arm en gezond voor ziek. Vroeger brachten we dit tot uiting door de premie naar draagkracht als een percentage van het inkomen te heffen.

De dumppolis is een voorbeeld van het loslaten van die solidariteit. Immers het gaat om mensen die relatief gezond zijn en het risico kunnen dragen dat ze niet direct bij huis de hulp krijgen. Ze kunnen eigen risico’s dragen omdat ze niet arm zijn. Het is voor een groep verzekerden die moet worden gezocht in de op het eigen ik gerichte deel van de bevolking.

De verzekeraar heeft in wezen twee functies, het verzekeren van burgers en het bekostigen van de zorg. Als men moet inleveren op een polis omdat die de kosten niet opbrengt, zal men aan de andere kant moeten bezuinigen op de zorg of de premie voor veelgebruikers hoger maken. Zijn ouderen en chronisch zieken dan niet de dupe? Omwille van de concurrentie worden te lage premies geheven en op de zorg moet dan worden beknibbeld. Het beginsel van de solidariteit staat sterk onder druk.

Het is onbegrijpelijk dat minister Klink van volksgezondheid zegt dat hij deze ontwikkeling in de dumppolissfeer toejuicht, omdat nu eindelijk de markt goed gaat werken. Ziet hij dan niet dat het CDA-beginsel van solidariteit met zwakkeren, rechtvaardige verdeling van middelen en rentmeesterschap verdwijnen met de toenemende markt in de zorg?

Ons andere uitgangspunt, de vrije artsenkeuze, wordt met deze polis ook aan de laars gelapt. De verzekeraar bepaalt naar welk ziekenhuis de patiënt mag en naar welke huisarts. Ook de medicijnen moeten uit de koker van de verzekeraar komen. Die verzekeraar bepaalt dan ook de kwaliteit. De verzekeraar is niet in staat om die goed te bewaken. En nog steeds geldt dat alle waar naar zijn geld is.

Dat zien we pijnlijk gebeuren op dit moment. De kosten voor AWBZ-hulp worden te hoog en de budgetten aan het eind van het jaar bij de thuiszorg zijn op. Terminale patiënten kunnen dan geen hulp meer krijgen maar moeten wachten tot volgend jaar.

De verzekeraar zal veel meer letten op de kosten dan op de kwaliteit. Het gevolg van de economisering van de zorg is een afnemende kwaliteit ervan. Als de zorgverzekeraar zo sterk de keuze van behandelaar bepaalt, waarom dan nog al die inspanningen om de zorg transparanter te maken voor de burger zodat hij zelf kan kiezen? Je hebt bij de dumppolis niets meer te kiezen.

Zorg en markt horen niet bij elkaar, gelet ook op de evaringen in Amerika. Daar heerst een volledig marktsysteem en is het geld belangrijker dan de zorg. De gevolgen van dat systeem is dat men 50 procent meer uitgeeft aan de zorg. Terwijl er 20 tot 25 procent van de bevolking onverzekerd is. De markt drijft de kosten gigantisch op. Telkens zien we stappen die toch in die richting van een volledig marktsysteem gaan. Ook deze nieuwe dumppolis van de verzekeraars wijst weer in de richting van het Amerikaanse systeem, waarin de zieken meer premie betalen dan de gezonden: de vervuiler betaalt.

Is de nieuwe ontwikkeling een teken dat we de asociale weg opgaan in ons ziektekostenstelsel? Zou het CDA hiertegen niet moeten protesteren en proberen om de ingeslagen weg bij te buigen? Ik maak me zorgen om deze ontwikkelingen en ben bang dat de zwakken en zieken in onze samenleving de dupe zullen worden. Prijsvechters passen niet in een sociaal stelsel.

mailIcon print |