Voorbereiding geweld mogelijk sneller strafbaar

(Novum) - Onderzoek moet uitwijzen of de bevoegdheden van opsporingsdiensten moeten worden verruimd om geweld van dierenrechtenactivisten tegen te gaan. Dat zei minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin (CDA) donderdag in de Tweede Kamer.

De bewindsman reageerde tijdens een debat op een voorstel van VVD-Kamerlid Fred Teeven om voorbereidingshandelingen voor openlijke geweldpleging sneller strafbaar te stellen en opsporingsinstanties meer bevoegdheden te geven. De liberaal wil bijvoorbeeld sneller telefoons van activisten laten afluisteren.

Voorbereidingshandelingen voor openlijke geweldpleging zijn in sommige gevallen nu al strafbaar als sprake is van misdrijven met een terroristisch oogmerk. Volgens Teeven hebben ook sommige gewelddadige acties van dierenrechtenactivisten 'een terroristisch karakter'.

Het patroon en de ernst van gewelddadig dierenactivisme zijn onregelmatig, reageerde Hirsch Ballin, en er zijn geen aanwijzingen dat het groeit. Vorig jaar waren er 164 van dergelijke illegale acties. Maar de huidige aanpak ervan verloopt volgens de minister goed en het Openbaar Ministerie vindt dat er genoeg juridische instrumenten zijn. Vorig jaar werd er één aanhouding verricht.

CDA-Kamerlid Sybrand van Haersma Buma had om het debat gevraagd om te bespreken wat er kan worden gedaan tegen het volgens hem stijgend aantal mensen dat wordt bedreigd door gewelddadige dierenactivisten. In het voorjaar werden woningen en auto's van topmannen van beursbedrijf Euronext en effectenhuis Van der Moolen beschadigd, omdat de ondernemingen geld in dierproeven zouden steken. Het onderzoek hiernaar is nog niet afgerond.

Van Haersma Buma spreekt van 'sluipend terrorisme'. De meeste fracties namen deze term niet over. Het CDA-Kamerlid wil dat dierenactivisten, die volgens hem steeds vaker bivakmutsen dragen, worden aangepakt met het verbod op gelaatsbedekkende kleding, het zogenoemde boerkaverbod. Gelaatsbedekkende kleding wordt verboden als de openbare orde in gevaar komt, zo staat in het regeerakkoord. Teeven wil gelaatsbedekkende kleding in demonstraties verbieden. Een burgemeester kan volgens minister van Binnenlandse Zaken Guusje ter Horst (PvdA) gelaatsbedekkende kleding nu al verbieden als de openbare orde in het geding is. Het kabinet studeert nog op de kwestie van een landelijk boerkaverbod.

Gebiedsverboden, persoonsverboden en een meldingsplicht zijn volgens Van Haersma Buma volstrekt normale maatregelen om verdachten van geweld af te houden. Ook moeten de verdachten, die volgens hem scherp in beeld zijn bij de inlichtingendienst AIVD, worden 'verstoord' of 'tegengehouden'.

Minister Ter Horst meent dat de nationale veiligheid niet in het geding is bij dergelijk gewelddadig activisme. "De term terrorisme is dus niet van toepassing." Wel zouden dergelijke misdrijven apart kunnen worden bestreden met bestuurlijke maatregelen, die ook kunnen worden getroffen bij terrorisme.

PvdA-Kamerlid Aleid Wolfsen prees de bewindslieden voor hun aanpak. Volgens hem neemt het aantal illegale acties af. Hij wil die niet als 'terroristisch' betitelen, al was het maar omdat bijvoorbeeld boeren zich hier niet tegen kunnen verzekeren. SP-Kamerlid Jan de Wit wil dat waar mogelijk harder wordt opgetreden tegen dit soort activisme. Gebruik van het boerkaverbod om dit probleem aan te pakken lijkt hem alleen juridisch lastig.