lakmaker / Homo universalis

,,De regering-Blair staat op het punt te vallen’’, zei ik beslist tijdens mijn eerste vergadering bij de buitenlandredactie. ,,Het staat in The Guardian.’’ Het was april 2004. Mijn collega’s keken mij vriendelijk en meewarig aan.

Goddank zat er een buitengewoon capabele correspondent in Londen. Zonder hem had de nadere kennismaking met het Verenigd Koninkrijk, dat ik tot dan toe alleen van toeristische reisjes kende, heel wat langer geduurd. Ik kon die eerste maanden alleen maar knikken als er vanuit Londen weer een enthousiaste stortvloed van namen, feiten, dagbladtitels en quotes door de telefoon klonk ­- alles dat ik er tegenover kon stellen was The Guardian. Als ie tenminste gekomen was, die ochtend.

Soms had ik wel eens een idee en belde ik Bas. Had hij ook gezien dat Blair, dat Howard, dat Blunkett‿? Dan begon hij te schateren. ,,Je moet niet alleen The Guardian lezen, Henriette!’’ Nee Bas; en ik verdiepte me voortaan ook in de tabloids voor ik ‘Wimbledon’ weer belde.

Maar eigenlijk was die kennismaking met de Britten vooral een verdieping in het fenomeen Bas de Vries te Londen. Die woonde daar in de buurt van Wimbledon, in een te klein maar lief huis, met een te grote maar lieve hond, met zijn zoontje die zich op de achtergrond graag liet horen, met een vrouw van wie hij, verschoon mij deze ongepaste constatering, heel erg veel houdt. In dat huis slingerden vast buitengewoon veel kranten. De hele dag stonden alle BBC’s tegelijk aan, tot de schotel werd geïnstalleerd want die bracht de hele wereld behalve de BBC. Bas zelf was ook tegelijkertijd met zes onderwerpen tegelijk bezig: niet alleen de politiek en vooral de politici ,,- die Blunkett, Henriette, die Blunkett, het is toch niet te geloven – heb je gisteren Question Time gezien?!’’, hun beleid ,,- het is werkelijk ongelooflijk, zag je dat in Newsnight, dat item over de asbo’s?’’ de uitwerking van hun beleid - ,,Heb je ooit een Engels ziekenhuis van binnen gezien?’’ – over tennis, over cricket - ,,denk je dat ik de Trouwlezer nog moet uitleggen wat een wicket is?’’ – over de laatste veelbelovende jonge Britse band. Op één en dezelfde dag wist hij zowel De Standaard als De Verdieping en de Gids en de Europapagina in dagblad Trouw als muziekkrant Oor als de Nos te bedienen.

Bas kon ook tegelijkertijd hollen met zijn hond door Richmond en trainen met straatjochies in Den Haag: hij wist de mogelijkheden van Greenwich Mean Time volledig uit te buiten.

Al even grenzenloos en indrukwekkend als zijn belangstelling en bezigheden is Bas’ woede. Die kon vanuit het niets als een tyfoon over het Kanaal komen, regelrecht mijn telefoonoor in. Woede over de asbo’s, de maatregel waarmee Tony Blair de lichtgevoelige Britse burger tevreden stelde. Oprechte woede en verontwaardiging over de desinteresse en laksheid in Engelse ziekenhuizen. Razernij bijna over de wijze waarop de Londense anti-terreurpolitie een onschuldige Braziliaan uitschakelde in de nadagen van de aanslagen van juni 2005.

En toen kwam de dag waarop Bas tekende voor de internetredactie – een goede dag voor Trouw in zijn geheel, maar minder voor de buitenlandredactie. Sindsdien moet de redacteur ¿Groot-Brittannië¿ het doen zonder Bas de Vries, homo universalis – geen smeuïge details over de inner Labour circles meer, geen enthousiast verslag over de Cricket Champions Trophy in Karachi, of van het optreden de vorige avond van Kaiser Chiefs. Daarvoor rest ons voortaan alleen nog The Guardian.