UPDATE. Nobelprijs ontdekkers gigantische magnetoweerstand

(Novum/AP) - (Update van eerder artikel. Meer informatie over winnaars en de motivatie in vijf extra alinea's.)

De Fransman Albert Fert (69) en de Duitser Peter Grünberg (68) zijn dinsdag onderscheiden met de Nobelprijs voor natuurkunde 2007 voor hun ontdekking van gigantische magnetoweerstand, een fenomeen dat het miljarden computergebruikers mogelijk heeft gemaakt snel en gemakkelijk grote hoeveelheden gegevens op een harde schijf op te slaan en ze net zo snel weer uit te lezen.

"De mp3- en IPod-industrie was er niet geweest zonder deze ontdekking", zei Borje Johansson, lid van de Koninklijke Zweedse Academie der Wetenschappen, die de Nobelprijzen toekent.

De techniek, ook bekend onder de Engelse afkorting GMR (Giant MagnetoResistence), kan volgens het juryrapport worden beschouwd als 'een van de eerste praktische toepassingen op het veelbelovende terrein van de nanotechnologie'.

In 1988 ontdekten Fert en Grünberg onafhankelijk van elkaar dit natuurkundige fenomeen, waarbij zeer kleine veranderingen in magnetisme zeer grote veranderingen in elektrische weerstand genereren. Gegevens die met behulp van magnetisme op een disk zijn opgeslagen kunnen met dit fenomeen razendsnel in elektrische signalen worden omgezet die de computer kan verwerken.

Hoewel beide wetenschappers in een vroeg stadium het belang van hun ontdekking inzagen, was Grünberg de eerste die er een patent op aanvroeg, nog voor hij zijn eerste wetenschappelijke publicatie aan het effect wijdde. Het duo zal de geldsom van 1,1 miljoen euro die aan de prijs verbonden is onderling verdelen. Na de bekendmaking zei Fert in een telefonisch interview dat hij heel blij was om als winnaar uit de bus te zijn gekomen en om de prijs met Grünberg te delen.

Vorig jaar ging de Nobelprijs voor natuurkunde naar de Amerikaanse wetenschappers John Mather en George Smoot voor hun onderzoek naar het ontstaan van het heelal.

Natuurkunde is de tweede discipline waarin de Nobelprijswinnaars van 2007 bekend zijn gemaakt. Maandag werd gemeld dat de Amerikanen Mario Capecchi en Oliver Smithies en de Brit sir Martin J. Evans de Nobelprijs voor geneeskunde hebben gewonnen voor hun baanbrekende onderzoek op het gebied van gerichte genmutatie bij muizen. In de komende week worden de namen van de winnaars op het gebied van scheikunde, literatuur, vrede en economie verwacht. De prijsuitreiking vindt volgens traditie op 10 december plaats, de sterfdag van Alfred Nobel.