VN-plan voor opdeling Palestina herdacht

(Novum/Ap) - Voor Israëliërs is het een blijde dag, voor Palestijnen een dag van diepe rouw. Donderdag was het precies zestig jaar geleden dat de Verenigde Naties een plan presenteerden om Palestina op te delen in een joodse en een Arabische staat: een kwestie die nog steeds de essentie vormt van de problematiek in het Midden-Oosten.

De joden verwelkomden op 29 november 1947 het VN-plan, dat voorzag in een opdeling van het door Groot-Brittannië overheerste Palestina: wat nu Israël, de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever is. Heilige steden als Jeruzalem zouden onder internationaal toezicht komen. De Arabieren, die niet begrepen waarom zij land moesten opgeven aan de in Europa vervolgde joden, protesteerden.

Het VN-plan, dat een jaar later door de Algemene Vergadering werd aangenomen, maakte de weg vrij voor een joodse staat in Palestina. In 1948 werd de staat Israël uitgeroepen. Joodse milities versloegen de Arabische legers en verjaagden grote groepen Palestijnen uit wat nu Israël is. In 1967 bezette het Israëlische leger Gaza en de Westoever. Het VN-plan bood de Palestijnen meer dan ze nu vragen, namelijk een staat op de Westoever, in Gaza en Oost-Jeruzalem.

De Israëlische president Shimon Peres herinnerde er over de radio aan dat de Palestijnen onder de Oslo-akkoorden in de jaren '90 hun eisen omlaag hebben bijgesteld en daarmee volgens hem een definitief vredesverdrag dichterbij heeft gebracht. De Palestijnen stemden er toen mee in genoegen te nemen met een eigen staat volgens de grenzen van vóór 1967, in plaats van de grenzen voorgesteld in het VN-plan. Dit noemt Peres de belangrijkste winst van de Oslo-akkoorden. "Het legde het fundament voor vrede."

De Palestijnse president Mahmoud Abbas noemde VN-resolutie 181, die het VN-opdelingsplan bevat, 'het begin van de voortdurende tragedie voor mijn volk'. Een inwoner van de Israëlisch-Arabische plaats Um el-Fahm zei op de radio dat de afwijzing door de Arabieren van het VN-plan een kostbare fout is gebleken. "Als ze het hadden geaccepteerd lijkt het me dat er lang geleden al twee staten voor twee volkeren waren geweest. Al de oorlogen en de ellende vanaf toen tot nu waren ons dan bespaard gebleven."