Poetin zet herrie in tegen oppositie

Garri Kasparov wist dat hij gearresteerd zou worden. Maar dat het Kremlin hem zou onderbreken met een speciale geluidswagen?

Wat doe je als president van Rusland, een week voor de parlementsverkiezingen, waar je partij tweederde van de stemmen zal halen? Met een populariteitspercentage van 83 procent? Met een begrotingsoverschot van 53 miljard euro? Met een hopeloos zwakke en gefragmenteerde oppositie, waar het gros van de Russische bevolking hun schouders over ophaalt en die geen schijn van kans maken in het parlement te worden gekozen, laat staan een revolutie te ontketenen?

Je verbiedt de demonstraties van de oppositie die dit weekend over het hele land gepland stonden. Nog voor de demonstraties beginnen val je binnen bij de organisatoren, verenigd onder de naam Een Ander Rusland. Je pakt iedereen op die het toch durft te gaan demonstreren, inclusief leider Garri Kasparov, en Boris Nemtsov en Nikia Belych van de Unie van Rechtse Krachten (SPS).

In St. Petersburg werden gisteren honderd mensen gearresteerd. Alleen in Moskou, waar de westerse pers is verzameld, keur je de demonstratie goed.

Maar ook op die Moskouse demonstratie werd er alles aan gedaan om haar te laten mislukken. De plek was in een straal van vijfhonderd meter afgezet, waardoor de groep van tweeduizend man troosteloos overkwam. Twintig legertrucks stonden neus aan neus geparkeerd. In de stegen stonden nog eens zoveel busjes van de Russische ME klaar, die later in actie zouden komen.

Lita Tsajeva loopt door een metaalpoortje bij de ingang van het plein met een stapel papieren, die onmiddellijk in beslag worden genomen. Op de velletjes staat een suffe verklaring, weinig aanstootgevend dus. De kordate Tsajeva geeft niet zomaar op. Is het verspreiden van velletjes soms tegen de wet? „Deze velletjes zijn duidelijk gekopieerd. En het is hier verboden om gedrukte pamfletten te verspreiden,” vertelt een politieagent, die kennelijk hoog is want hij heeft een muts op van echt schapenwol.

Daar komt Garri Kasparov aangelopen, die weet dat hij straks na de demonstratie zal worden gearresteerd als hij een illegale mars leidt, en mediageniek in de arrestantenbus afscheid zal nemen van de verzamelde pers. Hij zit nog minstens tot woensdag vast. Wat vindt hij van de politiemacht? „De regering is bang voor haar eigen volk, dat blijkt wel”, vertelt hij onderweg naar het podium.

Zodra Garri Kasparov begint te praten klinken er keiharde griezelgeluiden ergens vanachter een bouwplaats, waardoor de oud-schaker nauwelijks te verstaan is. Bron van het lawaai is een grote zwarte vrachtwagen zonder tekst. De gehele zijkant bestaat uit speakers, die krankzinnig veel lawaai maken. Naast de vrachtwagen staan jongens met bivakmutsen op. SPS-leider Boris Nemtsov klopt op het raampje van de anonieme chauffeur en vraagt wie de wagen heeft gestuurd. Hij krijgt geen antwoord. „Dit is het ware gezicht van Vladimir Poetin. Lafheid”, zegt Nemtsov, vlak voordat een snoeiharde, ondefinieerbare brij van geluid een gesprek onmogelijk maken.

Mag je volgens de wet in het midden van Moskou een vrachtwagen met lawaai neerzetten, vraag ik aan twee politieagenten, die wat bij de wagen lummelen. „Waarom niet? Hij staat goed geparkeerd!” antwoordt een van hen tot hilariteit van de ander, terwijl in de hele straat autoalarmen afgaan door de vibraties.

Na een uurtje harde geluiden keert het handjevol mensen huiswaarts over de straat die is genoemd naar de kernfysicus Andrej Sacharov, een van de bekendste dissidenten. Sacharov overleed in 1989, ervan overtuigd dat de Sovjet-Unie was verlost van haar autoritaire regime.