Irak voor langdurige aanwezigheid Amerikaans leger

(Novum/AP) - De Iraakse regering is bereid toestemming te geven voor een langdurige aanwezigheid van Amerikaanse troepen, zo blijkt uit informatie van het persbureau Associated Press. Ook zou de regering in Bagdad een voorkeursbehandeling voor Amerikaanse investeringen hebben voorgesteld. In ruil daarvoor moeten de Verenigde Staten de veiligheid in het land op de lange termijn waarborgen en bescherming bieden tegen ondermeer interne couppogingen.

Het voorstel, dat door twee hooggeplaatste Iraakse functionarissen aan AP is beschreven, is een eerste aanwijzing dat de VS en Irak gesprekken voeren over het vervolg van hun betrekkingen als de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Irak eenmaal substantieel is teruggebracht.

De Irak-adviseur van de Amerikaanse president George Bush, luitenant-generaal Douglas Lute, heeft het voorstel maandag bevestigd. Hij noemde het een 'uitgangspunt voor formele onderhandelingen'.

Het Iraakse voorstel behelst ook een beëindiging van de huidige multinationale VN-missie.

Daarnaast zouden alle beperkingen van de Iraakse soevereiniteit - ingesteld door de VN na de Iraakse invasie van Koeweit in 1990 - worden opgeheven. Op dit moment opereren Amerikaanse en andere buitenlandse militairen in Irak onder een mandaat van de VN-Veiligheidsraad, dat sinds 2003 jaarlijks wordt verlengd. De Iraakse regering wil dat het mandaat dit jaar voor de laatste keer wordt verlengd.

De twee functionarissen zeiden dat de Iraakse regering het voorstel in grote lijnen heeft besproken met Amerikaanse diplomaten en vertegenwoordigers van het Amerikaanse leger, die in het algemeen positief tegenover het plan zouden staan. Volgens Irak-adviseur Lute zal in de loop van 2008 over het plan worden onderhandeld. In juli moet een overeenkomst bereikt worden.

Leden van het Iraakse parlement werden zondag tijdens een drie uur durende bijeenkomst achter gesloten deuren van het plan op de hoogte gesteld. Parlementsleden op de hand van de radicale sjiitische geestelijke Muqtada al-Sadr zouden bezwaar hebben gemaakt tegen het voorstel.

Een woordvoerster van de Amerikaanse ambassade wees erop dat Iraakse regeringsvertegenwoordigers in augustus al in een politieke verklaring uiting hebben gegeven aan hun wens voor een strategisch partnerschap met de VS. Ook zouden ze duidelijk hebben gemaakt dat ze een einde willen aan de aanwezigheid van een troepenmacht onder mandaat van de VN. Ze noemde besprekingen over een voorkeursbehandeling bij investeringen en Amerikaanse militaire bases 'zeer verre toekomstmuziek'.

Onder het voorstel zou Irak volledig verantwoordelijk worden voor de binnenlandse veiligheid. Amerikaanse militairen zouden verhuizen naar bases buiten de Iraakse steden. Het zou gaan om de langdurige aanwezigheid van ongeveer 50.000 Amerikaanse militairen. Op dit moment zijn er 160.000 soldaten in Irak gelegerd. Het plan zou in juli moeten ingaan, als de terugtrekking is voltooid van de vijf extra gevechtsbrigades die Bush naar Irak heeft gestuurd.

De Irakezen houden er rekening mee dat buurlanden bezwaar zullen maken tegen het voorstel: Iran en Syrië omdat ze tegen Amerikaanse aanwezigheid in de regio zijn, Egypte en Saudi-Arabië omdat ze bang zijn dat hun rol als belangrijke Arabische partners van de VS wordt verkleind.