Ook wij moesten de fietsenkelder in

Wat er in de fietsenkelder van het Nijmeegse stadhuis is opgebloeid tussen een wethouder en een raadslid, is hún zaak. Waarom schrijft de krant er dan over?

Omdat we niet met de rug naar de wereld kunnen gaan staan. Wat politici en bestuurders doen op het pad van lust en liefde, alcohol en verdovende middelen, is aan hen, zolang het hun functioneren niet schaadt. Een vrijpartij in een Nijmeegse fietsenkelder is dus geen nieuws. Maar op het moment dat die vrijpartij op de agenda van de gemeenteraad belandt, is het wel nieuws. Want dan is de vraag aan de orde of de lust het functioneren van de politicus raakt.

De collega’s van de Gelderlander hebben dit onderscheid scherp gemaakt. Ze wisten al maanden van het keldergebeuren. Ze hadden goede bronnen en ze wisten dat publicatie tot een rel zou leiden. Maar ze hebben volgehouden dat het een privé aangelegenheid was. Ze hebben er niet over geschreven. Dan moet een journalist stevig in de schoenen staan, want de verleiding is groot.

Hoe kwam het keldervluggertje dan toch in de openbaarheid? Via GeenStijl.nl, een website die de journalistieke normen negeert en vooral roddels publiceert. Dat leidde weer tot publicaties in andere media en bracht de Nijmeegse politiek ertoe de zaak, die door alle partijen tot dan toe was beschouwd als privé, op de agenda te zetten.

Ook een kwaliteitskrant als Trouw kan het onderwerp dan niet meer negeren. Er circuleren tal van verhalen over escapades van politici, bestuurders en ondernemers. Niet alleen geruchten, maar ook verhalen met goede bronnen en getuigen. En toch halen vele daarvan de kolommen niet. Omdat ze zich afspelen in de persoonlijke levenssfeer. En die respecteren we.

De vraag is steeds hoe lang je dat kunt volhouden. Door de opkomst van media, vooral op internet, die het met de journalistieke normen niet zo nauw nemen, wordt een slippertje al gauw een nationaal debat. De persoonlijke levenssfeer van politici en bestuurders wordt kleiner. Hoe ver zullen zij, en wij, daarin meegaan? Politici en media dreigen te belanden in een neerwaartse spiraal, waarin geen onderwerp meer onbeschreven blijft en alles op straat belandt.

Ze zitten samen in die spiraal, niet alleen door toedoen van de media. Politici schromen niet journalisten toe te laten in hun privé domein als ze denken dat het stemmen zal opleveren. Ze tonen dan met liefde een toegewijde vrouw en twee blozende knapen. Maar als een van die knapen een paar jaar later dronken uit de kroeg rolt en voor de camera’s belandt, hebben de media het gedaan. Ik noem maar een hypothetisch geval.

Het is aan de media om de persoonlijke levenssfeer van politici zoveel mogelijk te respecteren. En politici moet beseffen dat hun publieke functie verplichtingen schept. Natuurlijk, het zijn mensen, maar ze hebben minder vrijheid en bewegingsruimte dan u en ik. De scheve schaats die wij rijden deert niemand, maar straalt bij hen af op hun functie. Al was het alleen omdat we erop verdacht moeten zijn dat zij van hun positie gebruik hebben gemaakt om die scheve schaats te rijden. We kunnen het wel anders willen, maar het is een feit waarmee zij te leven hebben. Als je dat niet wilt, moet je geen publieke functie ambiëren.

Wat betreft de redactie van Trouw kan ik zeggen dat wij er bepaald geen genoegen in scheppen te berichten over de private misstappen van politici. We schrijven liever over belangrijker zaken. En de zogenaamd sappige verhalen over politici die de ronde doen, zijn doorgaans volstrekt oninteressant.

Bekijk hier de gesproken brief van de hoofdredactie