Pas als we vastlopen in de vignetten en tolpoortjes mag Europa iets doen

Natuurlijk moet ook in een land als de Verenigde Staten de automobilist linksom of rechtsom meebetalen aan de wegen. Maar het is toch ondenkbaar dat je in dat land zo ongeveer de hele voorruit met vignetten moet volplakken om van kust tot kust te kunnen reizen. Dat het in Europa wel die kant uitgaat, is treurig. Je struikelt er al over de tolwegen, daarnaast is het vignet nu in opmars.

De jongste stap in deze ontwikkeling staat op het conto van België, dat per 1 januari 2008 een vignet verplicht stelt voor het gebruik van de Belgische autowegen. Zestig euro voor een jaar en minimaal tien euro voor een korter verblijf. Doel is de vele transitoreizigers een bijdrage te laten leveren in het onderhoud van de wegen. De Belgen zelf merken niets van deze maatregel, hun vignet wordt verrekend met een lagere wegenbelasting.

Vanuit Belgisch standpunt bezien is het vignet terecht. Belgen moeten vaak met lede ogen zien hoe legioenen buitenlanders hun wegen belasten, zonder daar een cent voor te betalen. Het land is klein, zodat er nauwelijks getankt hoeft te worden en België de accijns meestal misloopt. Voor buitenlanders is het vignet echter knap irritant. Voor iedere kilometer in België moeten er formaliteiten worden vervuld en moet er in de beurs getast. Een impulsief bezoekje aan Antwerpen is om die reden weinig aantrekkelijk, en voor inwoners van Zeeuws-Vlaanderen en Baarle-Nassau is het vignet zelfs een ordinaire belastingaanslag van een vreemde mogendheid waar ze onmogelijk onderuit kunnen.

Geen misverstand: het is redelijk en zelfs noodzakelijk dat automobilisten betalen voor het gebruik van wegen. Dat is ook in het belang van automobilisten zelf, die graag willen beschikken over een goed en filevrij wegennet. Maar de manier waarop nu in verschillende Europese landen geld wordt verlangd van de autorijders is gefröbel. Zo belemmeren de Europese landen de hooggeprezen vrijheid van personenverkeer alleen maar. Dat is regelrecht in strijd met de Europese gedachte.

De Europese Commissie zou hier uitstekend werk kunnen verrichten, bijvoorbeeld met de invoering van een Europese kilometerheffing. Jammer dat deze instantie het voortdurend moet afleggen tegen het ieder voor zich van de lidstaten. Kennelijk moeten we eerst vastlopen in de tolpoortjes en vignetten voordat Europa zijn heilzame werk mag doen.