’Reclameverbod helpt niet tegen drankmisbruik’

De reclamebranche is ’diep ongelukkig’ met het voornemen van de regering-Balkenende IV om alcoholreclame op radio, tv en in bioscopen te verbieden tot ’s avonds 9 uur. „De boodschapper heeft het weer gedaan", zegt directeur Frans Blanchard van de Vereniging van communicatieadviseurs.

1 Hoezo, de boodschapper heeft het gedaan?

„Drankmisbruik is een probleem dat maar niet kan worden opgelost door de samenleving. Nu moet de reclamebranche het oplossen. Maar dit reclameverbod zal geen enkel effect hebben. Het is alleen maar schadelijk voor onze branche, onze leden en de media. Zij gaan inkomsten missen. Deze maatregel tast de vrijheid van communiceren aan.”

2 Het is toch maar een beperkt reclameverbod? Een totaalverbod, zoals bij tabak, zou er veel harder hebben ingehakt.

„De branche heeft recent nog een oproep aan Balkenende gestuurd om reclame niet te verbieden, maar de kennis van de branche te gebruiken voor gedragsbeïnvloeding. Dat heeft geen effect gehad. Een totaal reclameverbod zou helemaal onaanvaardbaar zijn. Het is een legaal product. Toen tabaksreclame werd verboden, zeiden wij: nu wordt reclame straks nog meer aan banden gelegd. Het ministerie wuifde die vrees toen weg. Na alcohol zal de voedingsindustrie volgen, dat zie je met die discussie over overgewicht.”

3 Een goede lobby kan het onheil misschien nog afwenden?

„Nu het in het regeerakkoord staat, is er niet veel hoop op een ombuiging. Het is een rare ontwikkeling: we hebben met de overheid afspraken gemaakt over zelfregulering en nu worden die afspraken eenzijdig vanuit de politiek herroepen. Terwijl Nederland een uitstekend systeem van zelfregulering heeft.”

4 De Stichting Alcoholpreventie vindt echter dat zelfregulering niet werkt. De alcohollobby stelt dat reclame-uitingen soms op gespannen voet staan met de geest van de reclamecode.

„De afspraken over zelfregulering zijn in samenspraak met de overheid gemaakt. Uit de uitspraken op klachten bij de Reclame Code Commissie blijkt dat de branche zich goed aan die afspraken houdt. Reclame is een creatief proces waarbij grenzen worden opgezocht. Je kunt hoogstens zeggen dat het niet verstandig is grenzen te verkennen bij een thema dat maatschappelijk gezien nogal in discussie is. Maar een maatschappelijk probleem als alcoholmisbruik kun je niet aan de communicatiebranche toeschrijven. Dat is een ontwikkeling die zich in de samenleving heeft voltrokken. Dat lost een reclameverbod niet op.”

5 Wat gaat er straks gebeuren – nog meer reclame via internet?

„Er zijn tal van mogelijkheden, al is tv-reclame wel een belangrijk kanaal voor ons. Ik denk dat de reclame zich gaat verplaatsen naar de winkelvloer. Supermarkten zullen gaan stunten: drie kratten bier voor de prijs van twee. Daar komt geen reclamebureau meer aan te pas.”