taal / Heibel om poppadom

Om anderen te beschimpen verwijzen sommige Nederlanders naar het plantenrijk, en vooral naar de sector groente en fruit: geplette banaan, krent, zuurpruim, achterlijke gladiool, eikel of eikelientje. In Engeland blijkt hiervoor ook de papadum (Engels poppadom) beschikbaar te zijn. Dat is een Indiase lekkernij: een stuk brood van gemalen linzen, flinterdun, rond en in olie gebakken.

Alom klonk ‘racisme!', toen in de show ‘Celebrity Big Brother’ van Channel 4 een deelnemende Indiase filmster als pappadom werd geëtiketteerd. De schuldige was een Engelse van 25, volgens de website van de omroep Reality TV Star van professie.

Ook racisme heette het dat enkele deelneemsters de Indiase, Shilpa Shetty, niet met haar naam aanduidden, maar als the Indian (die Indiase). Een ander zou haar hebben betiteld als Paki, een dubieuze verkorting van Pakistaan(se), die ook wel gebruikt wordt voor anderen op het relevante subcontinent. Channel Four haastte zich te berichten dat niet Paki was gezegd maar cunt (kuttekop). Blijkbaar smaden ze daar liever de halve mensheid dan een voormalige kolonie.

Indiase kranten stonden er bol van. Fans van Shetty verbrandden een afbeelding van de producers van het programma. In Engeland zou mediawaakhond Ofcom tot halverwege deze week meer dan 50.000 klachten hebben ontvangen. Premier Blair zag zich genoopt in het Lagerhuis mee te delen: “We moeten ons tegen racisme in iedere vorm verzetten”.

In hoeverre Shilpa Shetty daarvan het slachtoffer was, valt buiten de context van de uitzendingen niet te beoordelen. Iets anders is wel duidelijk: woorden als cunt, het min of meer synonieme fuckawhiler (ook op Shetty toegepast) en poppadom behoren tot het dagelijks repertoire van Shetty’s huisgenoten en legio andere Britten van bescheiden komaf. Hun ontbreekt de verbale vaardigheid van anderen, beter opgeleid, om schijnbaar beschaafder te schimpen, met bedekte toespelingen en een sluwe keuze uit een omvangrijker vocabulaire.

Waarschijnlijk zijn de veelvuldige protesten tegen de uitzendingen dan ook deels – zoals de krant The Scotsman suggereerde – een klassenkwestie: een poging van een zogehete hogere klasse om niet zozeer de mening als wel het taalgebruik van een lagere in de ban te doen.