Nieuwe rivieren kunnen helpen stijgend water het hoofd te bieden

Nederland heeft nieuwe rivieren nodig. Niet alleen vanwege het waterbeheer bij dreigende overstromingen, maar ook om nieuwe mogelijkheden voor wonen en recreëren te bieden. Er liggen al vier plannen.

Een nieuwe rivier graven lijkt een nogal dure oplossing. Maar per saldo valt dat best mee, zegt Hans Hillebrand, medewerker van InnovatieNetwerk, dat in opdracht van de overheid grensverleggende vernieuwingen in de groene ruimte moet bedenken.

Neem Arnhem: voor de inwoners vormt de Rijn de zuidgrens van de stad waarachter zich een soort niemandsland uitstrekt. Dat gebied van 300 hectare, reikend tot aan de stuw bij Driel, zou moeten worden ontwikkeld tot een waterrijke woonomgeving. Hillebrand: „Dat kost in zijn geheel 60 miljoen euro. Er kunnen 500 woningen worden gebouwd langs een nieuwe rivier van een kilometer lang. De inkomsten ramen wij op 50 miljoen uit de verkoop van bouwgrond.’’

De resterende 10 miljoen kan komen uit het project ’Ruimte voor de Rivier’, waarin de 2 miljard euro zit die het kabinet reserveerde om het rivierengebied beter te beveiligen tegen overstromingen. Een nieuwe rivier bij Arnhem kan bij hoog water uitstekend als overloopgebied fungeren.

In het boek ’Bouwen en Nieuwe Rivieren’, dat gisteren verscheen, werkt InnovatieNetwerk vier voorbeelden uit van gebieden waar nieuwe rivieren kunnen bijdragen aan verbetering van de waterveiligheid: de stedelijke regio’s Arnhem en Zutphen en de landelijke regio’s Ooijen-Wanssum en Veessen-Wapenveld.

„Het kost wel wat natuurlijk, maar er staat veel tegenover’’, zegt Hillebrand. „We hebben bij de vier voorbeelden lang gepuzzeld om een mooie combinatie te vinden tussen woningbouw en natuur- en landschapsontwikkeling. De uitwerking van onze plannen toont aan dat het haalbaar is.” Nu is het alleen nog zaak bestuurders en investeerders te vinden die het plan zien zitten. InnovatieNetwerk wil dit jaar met ten minste één van de plannen voor een nieuwe rivier verder komen.

De schrijvers van het boek stellen dat er een omslag moet komen in het denken over rivieren. „De positieve aspecten van de rivier moeten centraal komen te staan. De rivier is geen vijand maar een vriend.”

Verder wordt opgemerkt dat boeren- en natuurbeschermingsorganisaties, die van oudsher zorgen voor behoud en ontwikkeling van natuur ven landschap, daar op langere termijn niet in slagen. „Stedelingen kunnen het kapitaal daarvoor wel verschaffen: 70.000 tot 130.000 mensen willen wonen in het groen en miljoenen willen er recreëren. De stad kan het land verrijken.’’