Jan Jansens kunstwerken worden per opbod verkocht

Jan Jansen, de bekendste én meest gekopieerde Nederlandse schoenenontwerper, is 65 en zit 45 jaar in het vak. Bedolven onder vele belangrijke onderscheidingen en met een indrukwekkende carrière achter zich denkt hij voorlopig nog niet aan stoppen. Maar het is wel een mooi moment om even stil te staan.

Vijf jaar geleden eerde het Gemeentemuseum in Den Haag hem met een overzichtstentoonstelling en boek. Nu biedt veilinghuis Christie’s het publiek de kans om terug te blikken op Jansens omvangrijke oeuvre. En om unieke Jan Jansen-exemplaren te bemachtigen. Van de duizenden schoenen en laarzen die hij onder zijn eigen naam ontwierp heeft Jansen van elk ontwerp ten minste één paar bewaard. Op Valentijnsdag komen enkele honderden stuks uit deze bijzondere collectie onder de hamer. En daar zitten wonderlijke exemplaren tussen. Zoals de goud- en olijfkleurige ’Fong Leng I’-schoen met een super hoge hak van maar liefst 13,5 centimeter. Deze ontwerpster van extravagante kleding die in de jaren zeventig en tachtig vooral bekendheid verwierf door bewonderaarster Mathilde Willink, vroeg in 1974 aan Jansen om schoenen te ontwerpen voor haar show. Hij kreeg de opdracht zich vooral niet in te houden. Deze schoen is nooit in productie genomen en de nieuwe eigenaar of eigenares koopt dus gegarandeerd een uniek paar. De prijs wordt geschat op 500 tot 700 euro.

In feite zijn er drie veilingcategorieën: vijftig enkele modellen die als kunstwerk worden verkocht, in een speciaal voor de veiling ontworpen cassette; honderd kavels met twee paar schoenen die niet meer verkrijgbaar zijn, of zelfs nooit in productie zijn geweest en enkele schoenen met bijbehorende rechten om ze (opnieuw) op de markt te mogen brengen. Bij veel schoenen staat geen maat vermeld. Die moeten wellicht vooral gezien worden als bijzondere collector’s items. In de kavels mét maataanduidingen zijn vooral schoenen opgenomen in de kleinere maten (36-38) en een enkele keer in maat 40. Verschillende schoenen hebben een toepasselijke naam. Een enkelhoge laars met een 12,5 cm hoge hak heet ’Foot Balance’ (400-600 euro); in dezelfde prijsklasse zit ’Pussy Galore’, een knalgroene schoen met een zwevende hak, bekleed met poezelig, aaibaar, materiaal, wat bij nader inzien groengespoten konijnenbont blijkt te zijn.

Een liefhebber kan ook bieden op een berg leesten van Jansens hand om daar vervolgens wellicht zelf mee aan de slag te gaan. Er zijn tevens enkele kavels van 25 stuks, met verschillende maten en vormen en van allerlei data door elkaar. Daarvoor wordt zo’n 2000 tot 3000 euro verwacht. Ook voor een kavel met 25 unieke exemplaren van diverse innovatieve constructiemethoden, waarbij geen twee constructies hetzelfde zijn, verwacht men een dergelijk bedrag.

Jan Jansen ontwikkelt nog steeds verrassende schoenen met telkens weer nieuwe vormen en constructies. Het geheim zit veelal in de constructie. Jansen weet de samenhang tussen leest, zool en hak telkens fris te benaderen, waardoor in de loop der jaren zwevende hakken, doorzichtige zolen, schuine ritsen en geplooide flappen op een totaal nieuwe manier werden gekoppeld. Hoewel hij blijft volhouden geen kunstenaar te zijn, maar een vormgever die een industrieel product maakt, zien anderen hem toch graag als een schepper van topstukken. Dat aspect wordt ook benadrukt in het te verschijnen boek waarin een uitgebreide biografie is opgenomen en dat is doorspekt met vele foto’s. Bij veilinghuis Christie’s zullen ongetwijfeld vijf dagen lang zuchten van bewondering en hebberigheid klinken.