10 februari / Het aantal eidereenden in de Waddenzee

loopt dramatisch terug, want deze zee-eenden voeden zich voornamelijk met halfwas mosselen. Maar mosselbanken zijn uit de Waddenzee verdwenen.

Bij gebrek aan mosselen gingen ze over op kokkels. Die vonden ze hoofdzakelijk in de Waddenzee, waar onze eigen broedvogels in de winter gezelschap kregen van eidereenden uit het Oostzeegebied. Maar de plekken, waar kokkels mannetje aan mannetje in het slik leven, waren alleen te vinden in voor de kokkelaars verboden gebieden, te klein om alle overwinterende eidereenden van voedsel te voorzien. Ook hielden de kokkelvissers zich niet altijd aan de voorgeschreven verboden en hadden ze weinig ontzag voor natuurgebieden. Zo visten ze enige jaren geleden op kokkels op de slikken van de Texelse Schorren, eigendom van Natuurmonumenten.

Noodgedwongen zijn de eiders overgegaan op het eten van strandkrabben. Die zijn tussengastheer van parasieten, die de weerstand van eidereenden ondermijnen.

Door het omwoelen van de bodem ontwrichtte de mechanische kokkelvisserij het ecosysteem van de Waddenzee. Op verscheidene plekken in de Waddenzee is jaren later de bodemfauna nog niet hersteld. Miljoenen vogels, die op de trek naar West-Afrika in de Waddenzee op krachten moeten komen, kunnen hier niet genoeg voedsel meer vinden. Dat het broedsucces van de scholekster, een vogel die het eveneens van mosselen en kokkels moet hebben, sterk terugloopt, geeft te denken. Henk van Halm

Op www.trouw.nl/groen staan eerdere afleveringen van het natuurdagboek en kunt u vragen stellen over de inheemse natuur.