moderne manieren 10/02/07

Beste Beatrijs,Op mijn werk neemt met regelmaat iemand afscheid omdat hij of zij de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt. Meestal komt de directie dan met de blijde mare dat er een aangeklede borrel komt. Vervolgens wordt iedereen opgeroepen een bijdrage aan de feestvreugde te leveren in de vorm van een A4’tje met daarop ’een grappige of ontroerende gebeurtenis die u hebt meegemaakt met Jan-Karel’. De gebundelde A4’tjes worden bij het afscheid aan de jubilaris aangeboden.

Los van het feit dat ik met Jan-Karel nooit iets heb meegemaakt, word ik van een vraag om een dergelijk A4’tje te maken ronduit ongelukkig. Het voelt alsof ik op bevel spontaan creatief moet worden. Ik word onder druk nooit creatief, helaas. Maar je kunt eigenlijk ook niet achterblijven. Gelukkig vond ik in dit geval nog een oude foto waar we allebei opstaan. Voorzien van een hartelijke groet moest dat het maar zijn. Maar dat voelt ook als mezelf er goedkoop vanaf maken, zeker als ik de creatieve uitspattingen van anderen zie. Is er een elegante manier om onder deze A4’tjes-terreur uit te komen? Of moet ik me er maar gewoon in schikken?

Verplicht creatief

Beste Verplicht,

Een klein vraagje: wordt u zonder druk wél vaak creatief? Dan zou u tot de uitzonderingen horen. Er zijn maar heel weinig mensen bij wie voortdurend spontaan geweldige invallen en ideeën opborrelen, waarna ze zich enthousiast op de arbeid storten. De meeste mensen zitten zuchtend en steunend voor een vel wit papier, een leeg doek, een blanco computerscherm, een stille piano, een bonk klei, en dan beginnen ze maar, God zegene de greep, omdat ze met hun stomme kop een afspraak hebben gemaakt en er iemand op zit te wachten.

Maar dit terzijde. U vroeg naar een elegante manier om aan de A4’tjes-terreur uit te komen.

U weet het zelf wel, hè? Die bestaat natuurlijk niet. Mensen organiseren iets voor een bruiloft of een afscheid of een jubileum. En dan is het leuk voor de jubilaris als collega’s, vrienden of familieleden een steentje bijdragen. En dat ís ook leuk! Leuker in ieder geval dan de envelop met geld die bij dit soort gelegenheden ook altijd om de hoek komt kijken. Iedereen kan iets simpels verzinnen. ’t Is net als met sinterklaasgedichten. Je zit ervoor en je denkt: ’O nee, toch niet weer!’ Maar dan begin je er toch maar aan, je bedenkt iets (mag best suf en flauw zijn, als er ook maar ergens een grapje in zit) en dan merk je dat het best lukt.

U kunt ook weigeren om mee te doen en fier roepen: ik ben niet creatief op commando! Maar dan blijkt u de enige die niet mee heeft gedaan, en dat staat weer zo onhartelijk. Een ander nadeel van geen bijdrage leveren is dat je er niet creatiever van wordt. De ervaring leert dat vrije tijd die niet besteed wordt aan activiteiten die een lichte inspanning vragen, meteen volloopt met tv en computer.

Beste Beatrijs,

Een vriendin van mij is sinds twaalf jaar weduwe. Haar huwelijk heeft 23 jaar geduurd en zij heeft altijd de naam van haar man behouden. Nu voor het eerst heeft ze sinds een paar maanden een nieuwe relatie. Haar kerstkaarten aan ons als familie waren ondertekend met haar voornaam én die van haar vriend – voor ons allen een teken dat het inmiddels een behoorlijk bestendige relatie is. Nu vraag ik mij af: als je een weduwe aanschrijft die een nieuwe partner heeft (in geval van mijn vriendin is er van samenwonen nog geen sprake overigens), hoelang blijf je haar dan noemen bij haar ’aangetrouwde achternaam’? Totdat zij zelf aangeeft dat zij dit niet wenselijk meer vindt? Of stop je er uit jezelf zomaar eens een keertje mee? Ik meen dat een weduwe wettelijk altijd de naam van haar eerste echtgenoot behield, totdat zij hertrouwde, maar die regel is in het huidige relatieverkeer, waarin langdurig samenwonen zonder getrouwd te zijn heel normaal is, niet meer te handhaven, lijkt mij?

Hoe heet de weduwe?

Beste Hoe heet,

Een weduwe mag de naam van haar overleden man tot haar dood blijven dragen. Dat is gewoon haar naam. Het feit dat ze als weduwe een nieuwe relatie krijgt heeft geen gevolg voor de door haar gevoerde achternaam. Ze mag het bed delen met wie ze wil, ze kan een latrelatie beginnen, ze kan met iemand gaan samenwonen, zonder dat dat enige invloed heeft op haar naam. Ze kan zelfs opnieuw trouwen en besluiten haar oude naam te houden, omdat ze eraan gewend of gehecht is. Dus zolang u niet van uw vriendin te horen krijgt dat haar naam nu anders luidt, blijft u haar aanschrijven met de naam die zij al tientallen jaren gebruikt en die ook de hare is: de naam van haar overleden man.

Beste Beatrijs,

Een goede bekende van ons komt regelmatig bij ons over de vloer en voor haar verjaardag krijgt ze altijd een klein cadeautje. Onlangs was ze weer jarig geweest en toen mijn vrouw haar bij het koffiedrinken een kleinigheidje overhandigde, zei ze een beetje verontwaardigd dat ze dit cadeautje vorig jaar ook al had gekregen. Terwijl ze meekeek in de kast, waar mijn vrouw cadeautjes bewaart die nog eens van pas kunnen komen, zag ze iets liggen wat veel duurder was, en dat zij wel graag wilde hebben. ’Doe mij dat dan maar’, zei ze. Ik vond dat erg brutaal, maar mijn vrouw kon in die situatie moeilijk anders dan haar haar zin geven.

Wat vindt u daarvan?

Hier met dat cadeau!

Beste Hier met,

Een bespottelijke gang van zaken! Uw vrouw drijft toch geen cadeautjeswinkel, waar passerende jarigen gratis mogen rondshoppen?! In de eerste plaats had Vriendin haar cadeautje nooit terug mogen geven. Dat is een heel zware etiquetteschending. In de tweede plaats had uw vrouw die kast niet moeten openen om iets anders uit te zoeken. De inhoud van zo’n kast is privé. Zij had koeltjes moeten antwoorden dat ze volgend jaar iets anders zou verzinnen. In de derde plaats had Vriendin nooit iets anders mogen aanwijzen, want daarmee demonstreerde zij onuitstaanbare hebberigheid. In de vierde plaats had uw vrouw de tegenwoordigheid van geest moeten vertonen om te zeggen: ’Nee, dat cadeautje is voor iemand anders bestemd, sorry’. In de vijfde plaats had uw vrouw (nu die kast toch eenmaal open was) iets goedkopers dan het oorspronkelijke ding tevoorschijn kunnen halen en tegen Vriendin zeggen dat ze kon kiezen uit dit of het oorspronkelijke ding. Maar eigenlijk was er na de eerste overtreding van Vriendin al geen redding meer mogelijk aan deze onverkwikkelijke interactie.