'VS stuurt 20.000 extra soldaten naar Irak'

(Novum/AP) - President George Bush gaat het Amerikaanse volk woensdagnacht vertellen dat hij meer militairen naar Irak zal sturen. Dit om Bagdad en de westelijke provincie Anbar te pacificeren. Dat heeft de Republikeinse senator Kay Bailey Hutchison, die maandag met een dertigtal andere Congresleden op het Witte Huis door Bush over zijn plannen werd ingelicht, gezegd. Volgens haar collega en partijgenoot Gordon Smith wordt het huidige aantal Amerikaanse militairen van 140 duizend mogelijk met 20 duizend uitgebreid.

Volgens Smith zei Bush dat de Iraakse premier Nouri al-Maliki hem enkele weken geleden tijdens een ontmoeting in Jordanië een plan had voorgelegd dat voorzag in een Amerikaanse troepenuitbreiding. Bush gaf aan dat hij tot een uitbreiding bereid was, omdat de Irakezen aan bepaalde criteria wilden voldoen.

De oorlog heeft in vier jaar meer dan drieduizend Amerikaanse militairen het leven gekost en was een belangrijke factor in de nederlaag van de Republikeinse partij bij de verkiezingen in november, waardoor de Republikeinen de controle over het Congres verloren. Meteen na de toespraak van Bush zal het Witte Huis een campagne beginnen om het volk en het Congres duidelijk te maken waarom een uitbreiding van het aantal troepen noodzakelijk is.

Militaire bronnen melden dat Bush overweegt twee tot vijf brigades – acht- tot twintigduizend man - naar Irak te sturen, die naast toegezegde Iraakse militairen moeten vechten. Mogelijk besluit Bush dit aantal in eerste instantie te beperken tot acht- tot tienduizend, met de optie dit aantal later uit te breiden. Sommige hooggeplaatste militairen zijn bezorgd dat het sturen van meer soldaten een te hoge belasting voor de strijdkrachten zal vormen, zonder garantie op succes. Volgens presidentieel woordvoerder Tony Snow zal de 'weg vooruit' van Bush ook politieke, diplomatieke en economische componenten bevatten om de militaire escalatie zo effectief mogelijk te maken.

Waarschijnlijk zal Bush van de Iraakse regering verlangen dat de sjiitische milities die de soennitische minderheid in met name Bagdad terroriseren worden ingetoomd, dat het door het vastleggen van een plan voor de verdeling van olie-opbrengsten voor de soennieten aantrekkelijker wordt gemaakt om aan het politieke proces deel te nemen en dat aanhangers van de Baath-partij van de geëxecuteerde leider Saddam Hussein niet meer van allerlei functies worden uitgesloten. Ook moeten er werkgelegenheidsprogramma's voor zowel de korte als lange termijn komen. Op diplomatiek gebied wil Bush proberen het Israëlisch-Palestijnse vredesoverleg een nieuwe impuls te geven.

Over bedragen zal Bush het in zijn toespraak alleen in grote lijnen hebben. Sinds de aanslagen van 11 september 2001 heeft het Congres voor de oorlogen in Afghanistan en Irak en andere terreurbestrijdingsoperaties vijfhonderd miljard dollar (385 miljard euro) beschikbaar gesteld. In februari wil Bush om nog eens minstens honderd miljard (78 miljard euro) verzoeken.