Somalisch leger neemt bolwerk islamisten in

(Novum/AP) - Somalische regeringstroepen hebben maandag met steun van Ethiopische militairen, MiG's en tanks het laatste resterende bolwerk van de radicale Raad van Islamitische Rechtbanken, de zuidelijke kustplaats Kismayo, ingenomen. Inwoners van de stad hebben dit gemeld. Ethiopische bronnen zeiden dat aan de zijde van de islamisten duizenden doden zijn gevallen.

De goed bewapende troepenmacht reed onder gejuich van veel inwoners van Kismayo de stad binnen, nadat mijnen die op wegen waren gelegd waren verwijderd. De islamitische militie had zich toen al teruggetrokken uit de kustplaats. De inname van Kismayo wordt gezien als een nieuwe mijlpaal in het dertien dagen oude offensief van de regeringstroepen en het Ethiopische leger.

Ongeveer drieduizend islamitische strijders hadden aangekondigd dat ze de stad ten koste van alles zouden verdedigen, maar ze bleken geen partij voor het goed uitgeruste Ethiopische leger en trokken zich onder hevig artillerievuur terug.

De Somalische premier Ali Mohamed Gedi bood enkele honderden islamitische strijders die op weg waren naar de grens met Kenia amnestie aan als zij zich zouden overgeven. De amnestie zou evenwel niet gelden voor leiders van de beweging en buitenlanders. Gedi verordende ook een algehele ontwapening met ingang van dinsdag, een schijnbaar onmogelijke taak gezien de enorme hoeveelheden wapens die in het sterk verdeelde land circuleren. "Het tijdperk van de krijgsheren in Somalië is voorbij", aldus Gedi op een persconferentie in Mogadishu.

De premier riep op tot internationale hulp aan Somalië en de stationering van een internationale vredesmacht onder leiding van de Afrikaanse Unie (AU). Zondag verklaarde hij dat het regeringsleger jacht maakte op drie Al-Qaida-strijders die worden gezocht in verband met de aanslagen op Amerikaanse ambassades in Oost-Afrika in 1998. Daarbij vielen meer dan 250 doden. "We willen deze kerels koste wat kost gevangennemen of doden", zei Gedi. De Verenigde Staten werd verzocht om surveillance in de lucht en op zee om te voorkomen dat het drietal ontkomt.

Een Keniaanse regeringswoordvoerder beloofde dat Kenia zijn vele honderden kilometers lange grens met Somalië gesloten zal houden om te voorkomen dat islamitische strijders een toevluchtsoord vinden in Kenia. "Kenia kan geen toevluchtsoord zijn voor mensen die door hun wettige regering worden gezocht", zei woordvoerder Alfred Matua.

Westerse diplomaten ijveren achter de schermen voor de stationering van een door de AU geleide vredesmacht in Somalië om het land zo snel mogelijk te stabiliseren, zeiden Amerikaanse bronnen. Een Ugandese legerwoordvoerder zei dat een bataljon Ugandese militairen, ongeveer duizend manschappen, gereed stond. Een Somalische regeringswoordvoerder zei dat ook Nigeria manschappen had toegezegd. De Keniase president Mwai Kibaki riep in zijn nieuwjaarsboodschap op tot spoedberaad van de Oost-Afrikaanse regionale raad IGAD om de crisis in Somalië te bespreken.

De tweede man van Al-Qaida, Ayman al-Zawahri, riep zaterdag in een boodschap op internet Somalische en andere moslims op de strijd tegen 'ongelovigen en kruisvaarders' voort te zetten. De Raad van Islamitische Rechtbanken kondigde een langdurige, harde guerrillaoorlog in Iraakse stijl aan. Ethiopië is overwegend christelijk en vanouds de aartsvijand van Somalië, waarmee het twee grote oorlogen voerde.

Ondertussen braken in Kismayo plunderingen uit. "Het is één grote chaos. Iedereen heeft een vuurwapen en bendes plunderen alles nu de islamisten zijn vertrokken", zei zakenman sjeik Musa Salad.

De met Ethiopische steun uitgevoerde verovering van Somalië is een verbazingwekkende ommekeer voor het interim-bewind, dat tot voor enkele weken ternauwernood standhield in Baidoa. De islamisten beheersten een halfjaar lang het overgrote deel van het land en wisten met hun strenge, islamitische aanpak orde te brengen in Somalië, dat al ruim tien jaar wordt geteisterd door etnisch gerelateerd geweld van krijgsheren en clans.