nederlandse spoorwegen / Nieuwe dienstregeling hapert

Buiten de NS is het moeilijk iemand te vinden die enthousiast is over de nieuwe dienstregeling. Twee maanden na de invoering wil het op de drukke trajecten nog niet vlotten.

Voor reizigers was het de eerste weken na invoering van de dienstregeling afzien. Op de lijnen Utrecht-Amsterdam, Geldermalsen-Utrecht, Gouda-Den Haag en Utrecht-Arnhem zaten de passagiers tijdens de piekuren als haringen in een ton, aldus reizigersvereniging Rover. Treinen bleken door inschattingsfouten in de spits veel te kort. Sommige passagiers raakten in ademnood, anderen moesten een trein overslaan. Rover, de bonden en de Tweede Kamer eisten maatregelen van de NS.

Op genoemde trajecten hebben de spoorwegen die volgens demissionair staatssecretaris Schultz van verkeer inmiddels genomen. De NS bevestigen dat: „De ergste knelpunten zijn aangepakt en goeddeels opgelost.” Op de lijnen Nijmegen-Den Bosch, Amersfoort-Amsterdam, Nijmegen-Zwolle, Utrecht-Tiel en Leeuwarden-Rotterdam werden de treinen verlengd. Voor andere drukke trajecten studeren ze nog op aanpassingen. De vakbond voor rijdend personeel, VVCM, constateert dat nog dagelijks in de spits vijftig tot zestig treinen uitpuilen.

De NS worden echter ook gehinderd door externe factoren. Zo zien ze zich genoodzaakt het veel geplaagde RandstadRail uit de brand te helpen. Zolang dat niet rijdt op de Zoetermeerlijn, zorgen de NS voor vervangend vervoer. „Een deel van de treinvloot die eigenlijk elders hard nodig is, wordt daar nu ingezet”, legt een woordvoerder uit.

De spoorwegen ledigen de grootste nood met gehuurde treinstellen uit Duitsland. De tweehonderd nieuwe dubbeldekkers die bij fabrikant Bombardier zijn besteld, worden pas in het voorjaar van 2008 geleverd. Dat geldt ook voor de extra Sprinters. „Onze reservevloot was ruim voldoende om de veranderingen in de dienstregeling op te vangen. Maar niemand had de enorme groei van het aantal passagiers voorzien, wij niet en het ministerie niet”, aldus de NS-woordvoerder. In 2005 vervoerden ze 4,5 procent meer reizigers dan het jaar ervoor, in 2006 6 procent. Het ministerie ging uit van 1 procent groei per jaar. Het nieuwe regeerakkoord stelt de groei bij tot 5 procent per jaar.

Omdat de NS elk rijtuig nodig hebben om de nieuwe dienstregeling te laten slagen, wordt het onderhoud tot een minimum beperkt of uitgesteld, zeggen de vakbonden. „De grenzen worden bewust opgerekt”, aldus een woordvoerder van de VVCM. Kleine defecten aan kachels, airco’s en deuren worden niet meer meteen verholpen, bevestigt de NS-woordvoerder. Hij ontkent dat ze de veiligheid van passagiers en personeel op het spel zetten. De Inspectie heeft onlangs het veiligheidsattest met drie jaar verlengd. Volgens haar voldoen de NS aan alle veiligheidseisen. De VVCM denkt daar anders over: „Wat als er brand uitbreekt in een trein waarvan één of meerdere deuren defect zijn?”

Van alle treinen reed vorig jaar 84,8 procent volgens de dienstregeling. De afspraak met het ministerie luidt dat de NS zorgen dat zeker 86 procent van de treinen op tijd rijdt.