Scepsis over plan van Bush in Midden-Oosten

(Novum/AP) - De plannen van de Amerikaanse president George Bush om duizenden extra militairen naar Irak te sturen zijn donderdag in het Midden-Oosten bijzonder sceptisch ontvangen. Velen zien de troepenuitbreiding als een wanhoopspoging, die het Amerikaanse falen en de sektarische verdeeldheid in Irak alleen maar groter zal maken, met nog meer bloedvergieten als resultaat.

Er bestaat diepe twijfel of de Amerikaanse troepen en de door sjiieten geleide Iraakse regering de sjiitische milities, die in de ogen van de overwegend soennitische Arabische wereld het sektarische geweld in Irak aanwakkeren, kunnen of willen aanpakken.

"Ze moeten dezelfde kracht tegen het Mahdi-leger gebruiken als tegen Al-Qaida. Ze moeten zichzelf weer geloofwaardig maken en iedereen even hard aanpakken. Wij willen vanaf dag 1 zien dat de Amerikanen Sadr City (het bolwerk van het Mahdi-leger in Bagdad, red.) uitkammen, net zo hard als ze Fallujah en Ramadi (twee soennitische bolwerken, red.) aanpakken. Anders zie ik geen kans op succes", zei Mustafa al-Ani, militair analist bij he Gulf Research Center in Dubai.

Het Mahdi-leger is de gevreesde militie van de radicale anti-Amerikaanse sjiitische geestelijke Muqtada al-Sadr, een bondgenoot van de Iraakse premier Nouri al-Maliki. Al-Maliki heeft Amerikaanse druk om het Mahdi-leger aan te pakken tot nog toe weerstaan. In de Arabische wereld bestaat diep wantrouwen tegen Al-Maliki. Diens regering zou Iraanse belangen dienen en er alleen maar op uit zijn sjiitische dominantie over Irak te vestigen, zonder concessies te doen aan de soennitische minderheid die het onder Saddam Hussein voor het zeggen had in Irak.

Het plan van Bush gaat ervan uit dat Al-Maliki Iraakse troepen inzet om extremisten in beide kampen in bedwang te krijgen en verzoening tussen soennieten en sjiieten bevordert. Maar de belangrijkste vraag heeft Bush volgens Areeb el-Rentawi van het Al-Quds centrum voor politieke studies in de Jordaanse hoofdstad Amman niet beantwoord: "Wat als Al-Maliki niet aan het plan voldoet? De regering van Al-Maliki is een deel van het probleem, niet de oplossing."

Voor sommige Arabieren is het plan van Bush een signaal dat de VS een militaire oplossing voor de oorlog in Irak proberen door te drukken die in het verleden is mislukt. Bush 'verdrinkt en probeert uit de Iraakse fuik te geraken, maar komt er steeds dieper in te zitten', aldus Salem al-Falahat, van de Jordaanse Moslimbroederschap. Het Amerikaanse plan is er volgens hem op gericht nog meer verwoesting en bloedvergieten te veroorzaken en Irak voor tientallen jaren met sektarische haat op te zadelen.

Verscheidene analisten betwijfelen of uitbreiding van troepen een doeltreffend middel is tegen ongrijpbare opstandelingen. "Zolang dit een oorlog is tussen een regulier leger en bendeachtige militante groepen zullen de Amerikanen falen", zegt Galal Nassar van de Militaire Academie Nasser in Egypte.

"Eenentwintigduizend soldaten zijn een druppel in de zee. Bij het ontbreken van een duidelijk omlijnd plan van de Amerikanen en Irakezen betekent meer Amerikaanse troepen slechts dat er voor de opstandelingen meer soldaten zijn om jacht op te maken", meent Ayed al-Manna, docent politicologie aan de Arabische Open Universiteit in Koeweit.

Het Iraanse ministerie van buitenlandse zaken in Teheran betitelt het plan van Bush als een 'voortzetting van de bezetting'. Woordvoerder Mohammad Ali Hosseini ontkende dat Teheran zich in Iraakse aangelegenheden mengt; dat is slechts een bewering van Bush om zijn foute beleid in Irak te verhullen. Hosseini hekelde Bush' plan om een extra vliegdekschip in de regio te stationeren en Patriot-raketten te installeren om 'vrienden en bondgenoten' te beschermen. Een Amerikaanse troepenuitbreiding zal de onveiligheid, gevaren en spanningen in Irak vergroten en de problemen van Irak niet oplossen, zei hij.