Huizenruil, wat is er nu minder massatoerisme dan in andermans huis te gaan zitten?

Vakantie, en dan ?Je kunt voor veel geld naar een mooi hotel of pension, maar je kunt ook kiezen voor de steeds populairdere huizenruil.

Je moet je even over wat dingen heenzetten, maar als je het een keer gedaan hebt, wil je waarschijnlijk niet anders meer. En het is gratis.

Romantische en komische verwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op als de Amerikaanse Cameron Diaz en Engelse Kate Winslet van huis ruilen in de bioscoophit ’the Holiday’. De twee vonden hun ruilhuis via internet. En ze zijn niet de enigen: liefst 60.000 huizenbezitters over de hele wereld zijn aangesloten bij een van de vele websites die zich geheel richten op huizenruil. Toch een spannend idee: je doorzonwoning in Almere valt in theorie te ruilen tegen die vrijstaande villa op Hawaii.

Zo enerverend als bij de twee single dames uit the Holiday zal het er bij de meeste huizenruilers niet aan toe gaan. Maar de ervaringsdeskundigen noemen het ruilen van hun huis voor vakantie zonder uitzondering ’avontuurlijk, anders en verslavend.’ Mariana Oud uit Sint Pancras las ongeveer drie jaar geleden een artikel over huizenruil en was meteen om. „Mijn man en ik hebben ons direct ingeschreven. Al snel kregen we een mailtje van een gezin uit de buurt van Londen. Of we een weekje wilden ruilen. Dat leek ons wel wat voor een eerste keer: lekker dichtbij, goedkope vluchten. Op Schiphol kruisten we elkaar en hebben wij met dat gezin een kop koffie gedronken. Het klikte meteen en de vakantie was een geweldige ervaring. Inmiddels hebben we al in zes huizen gezeten, onder meer in Italië, Frankrijk en Denemarken. Allemaal even bijzonder.”

Huizenruil is om verschillende redenen leuk, zegt Oud. „Het doet iets met je mensbeeld. Het is fantastisch dat je wildvreemden zomaar kunt vertrouwen, bij ons is dat vertrouwen nog nooit beschaamd. Daarnaast is er een praktische kant: wij hebben drie kinderen. Wij ruilen het liefst met mensen die óók een gezin hebben, want dan is alles voorhanden. Je stapt in een volledig ingericht huis. We hadden in Bretagne een keer een week slecht weer. Dan staan er allemaal spelletjes en dvd’s en hoef je je nooit te vervelen.” Een belangrijke overweging voor Oud is bovendien dat huizenruil onnodige verspilling tegengaat. „Prachtige natuurgebieden worden volgebouwd met dure vakantiehuizen. Terwijl er zoveel huizen zijn! Maak daar gebruik van, dat is een manier van besparen die ons erg aanspreekt.”

Ineke Kester is journalist en auteur van het boek ’Huizenruil, thuis in honderd huizen’. Zelf ook enthousiast ruilster vertelt zij: „Het leuke aan huizenruil vind ik dat je écht ergens woont. Je gaat naar de plaatselijke bakker en slager, je maakt een praatje met de buren, er komen zo nu en dan zelfs vrienden van de familie langs. Dat is een heel bijzondere ervaring en zo ontstaan blijvende contacten. Wij gaan zelden nog op de traditionele manier op vakantie. Toevallig met kerstmis zaten we een aantal dagen in Dusseldorf in een hotel. Mijn man en ik zeiden tegen elkaar: dit is toch een stuk minder leuk. Voor iedere kop koffie moet je de straat op. En als je tv wilt kijken moet je op je bed gaan liggen.”

Kester interviewde tientallen huizenruilers voor haar boek en constateerde dat huizenruilers zonder uitzondering heel tevreden zijn. „Je hoort het vaak op feestjes, dat mensen tegen je zeggen: En gaan ze er dan niet met je tv vandoor? Ik zeg dan altijd: als het je bedoeling is om een tv te stelen is er wel een betere manier dan de wereld over te vliegen en in andermans huis te gaan wonen. Voor mijn boek interviewde ik de man achter de grootste huizenruilwebsite ter wereld, met 11.000 huizen in zijn bestand, en die vertelde dat hij nog nooit klachten over diefstal heeft gehad. Het enige waar wel eens over geklaagd wordt is een verschil in opvatting over schoonmaken. Wat voor de een schoon is, is dat voor de ander niet en dan kun je bij terugkeer nog wel eens voor een vervelende verrassing komen te staan.”

Een andere valkuil zijn huisdieren, aldus Kester. „Als je een complete dierentuin moet verzorgen, dan kan dat een hele opgave worden. Laat je vooraf goed informeren over wat er precies van je verwacht wordt.”

Heb je bij voorbaat al je bedenkingen over huizenruil, dan moet je het niet doen, adviseert Kester. „Als wij met iemand corresponderen over een mogelijke ruil en zo iemand benadrukt drie keer: niet aan de piano komen, of: niet aan mijn dure vazen zitten, dan haken we af. Iemand moet wel het vertrouwen hebben dat wij goed met hun spullen omgaan. Dat is het uitgangspunt.”

En meestal gaat dat ook heel goed, weet Kester. „Wij hebben ongeveer twintig keer geruild en hebben nog nooit onze bedenkingen gehad. Voordat je met iemand in zee gaat, e-mail je veel met elkaar, er worden foto’s gestuurd. Vaak schrijven mensen: ’we are looking forward to see you’ of ze vragen of ze nog iets voor ons kunnen betekenen. Zoveel gastvrijheid wekt direct heel veel vertrouwen.”

Goedkoop, comfortabel, anders. De ideale manier van vakantievieren? Huizenruilers zelf vinden van wel. Mariana Oud: „Natuurlijk doe je wel eens water bij de wijn. Zo hadden wij in Italië een huis dat eigenlijk niet helemaal geschikt was voor een gezin met jonge kinderen en in Frankrijk zaten we in een kast van een huis, maar wel in een saaie nieuwbouwwijk. Maar dat soort dingen wéét je van tevoren. En bedenk dan wel: het is gratis! En je krijgt er zomaar een heleboel tips van de echte kenners bij.”

Kester: „Ik voorspel dat huizenruil booming wordt. Dat heeft verschillende redenen. Je ziet dat de jongeren van nu veel meer ’global’ bezig zijn: ze mailen en chatten volop met mensen die ze niet kennen. Ook de opkomst van goedkope vliegmaatschappijen speelt een rol. Het wordt steeds makkelijker om even er tussenuit te gaan. Tot slot zie je dat mensen steeds meer op zoek zijn naar ’authentieke ervaringen’. Het massatoerisme is een beetje uit. Wat is er nu minder massatoerisme dan in andermans huis te gaan zitten?”