moderne manieren 03/02/07

Mijn oude vader, die twee jaar geleden weduwnaar is geworden, vroeg zijn vijf kinderen onlangs welke zaken in zijn huis voor hen bijzondere betekenis hebben. Kennelijk wil hij dingen gaan weggeven. Ik heb hem geantwoord dat ik er moeite mee heb het huis leeg te (helpen) halen van iemand die nog leeft. Dat is niet mijn stijl. Ik vroeg hem alles bij het oude te laten, totdat hij er zelf niet meer is, en de verdeling over te laten aan ons als broers en zusters als die tijd gekomen is.

Ik heb ook de hoop dat dan de subjectiviteit en de uitgesproken voorkeur van mijn vader voor enkele van zijn kinderen een iets minder grote rol zal spelen. Uit signalen maak ik op dat het grote wegdragen inmiddels toch is begonnen, omdat de andere kinderen kennelijk mijn standpunt niet delen. Ik zie deze ontwikkeling met lede ogen aan. Wat kan ik in redelijkheid nog doen?

Beste Vader deelt,

Misschien moet u haast maken om alsnog datgene wat van uw gading is voor uzelf veilig te stellen, voordat een van de anderen ermee aan de haal gaat. Ik bedoel het niet zo bot als het klinkt, maar daar komt het wel op neer.

Ouders geven wel vaker bij leven dingen weg aan hun kinderen. Bijvoorbeeld wanneer zij niet langer meer in hun huis kunnen blijven wonen en naar een verzorgings- of verpleeghuis moeten vertrekken. Er zijn dan te veel spullen die ze niet mee kunnen nemen en dan gaan ze dingen weggeven aan familie en vrienden. Soms doen ze dat ook, terwijl ze nog thuis wonen, omdat ze het leuk vinden of omdat ze denken latere ruzies juist te voorkomen.

U vindt dat de verdeling pas na uw vaders overlijden kan plaatsvinden, maar sommige mensen hechten eraan om controle te houden. U kunt zich er maar beter bij neerleggen, want uw vader staat nu eenmaal in zijn recht. Bovendien zeggen uw broers en zusters geen ’nee’ tegen zijn aanbod.

Misschien maakt u zich bezorgd om de waarde van het een en ander. Zo van: daar gaat de erfenis. Dat kan de zaak inderdaad compliceren. Als uw vader aan het ene kind een schilderij ter waarde van 10.000 euro geeft en aan het andere een servies met alleen sentimentele waarde, dan wringt er iets, dat zal duidelijk zijn.

Laat uw vader maar zijn gang gaan zolang het alleen om junk gaat, ook al leeft hij zijn subjectieve voorkeuren uit. U weet vast wel welke stukken uit uw ouderlijke inboedel waarde hebben. Die zou hij niet weg moeten geven of, als hij het wel doet, alle kinderen in gelijke mate. Dat kunt u aan de orde stellen met uw vader en de rest van de familie.

Wie weet kunnen er bepaalde afspraken worden gemaakt, eventueel taxaties. Maar de afspraken garanderen natuurlijk niet dat er toch stilletjes het een en ander weglekt aan waardevolle bezittingen. Erfenissen leiden vaak tot bittere ruzies tussen nabestaanden. Als u hieraan wilt ontkomen, moet u niet te veel op de anderen letten.

Als uw vader een vermogend man is, krijgt u toch wel genoeg. Als hij weinig bezit, dan heeft het geen zin om te steggelen over luttele bedragen en wie de paraplubak mee mag nemen. Hoe onthechter u tegen zo’n erfenis aankijkt, hoe minder kopzorg u ervan hebt.

Beste Beatrijs,

Mijn schoonmoeder van 88 is heel ziek en zal niet lang meer leven. Ik maak me zorgen over wat er na haar overlijden moet gebeuren. Haar drie kinderen hebben een grote voorkeur voor dezelfde dingen die in haar huis staan en zij durven er niet goed met elkaar over te praten. Mijn vraag is hoe je nu zo’n boedelverdeling het beste en eerlijkste kunt doen. Kunt u wat tips geven, zodat dit niet escaleert in onenigheid?

Beste Erven zonder,

De beste methode om een inboedel te verdelen is als volgt: de erfgenamen (in dit geval zijn dat er drie) verzamelen zich in het huis van de overledene. Aangetrouwde personen doen niet mee en blijven thuis. Iemand maakt drie lootjes met de cijfers 1, 2 en 3. De aanwezigen trekken ieder een lootje. Degene met het cijfer 1 mag als eerste een object kiezen uit de goederen. Hij plakt daar een sticker met zijn naam op.

Vervolgens is nummer 2 aan de beurt met kiezen en stickeren en daarna nummer 3. Hierna dezelfde routine, maar dan in omgekeerde volgorde: na nummer 3 is nummer 3 wéér aan de beurt, vervolgens nummer 2, daarna nummer 1. Het principe is duidelijk: 1, 2, 3, 3, 2, 1, enzovoorts, net zolang tot alle objecten verdeeld zijn.

Dit is het eerlijkst, omdat degene die de eerste keus krijgt het begeerlijkste ding kan uitkiezen, maar daarna vrij lang moet wachten tot hij weer aan de beurt is. Nummer 3, die twee begeerlijke dingen aan z’n neus voorbij ziet gaan, kan daarna toeslaan en er twee tegelijk reserveren. En nummer 2 zit daar zo’n beetje tussenin. Als iedereen het eens is met deze procedure, komt er geen ruzie en is de verdeling met een half uurtje gepiept.

Beste Beatrijs,

Met een groepje van drie vrienden bezoek ik regelmatig concerten in Amsterdam. Onlangs was een van de vrienden verhinderd en hij gaf mij zijn abonnement om op de bewuste avond iemand anders uit te nodigen. Het zou anders zonde van de lege stoel zijn. Daags na het concert vroeg hij mij of ik de toegangsprijs wilde afrekenen. Degene die ik had meegenomen, had immers van zijn abonnement gebruik gemaakt. Had ik bij het accepteren van het abonnement moeten informeren of er een vergoeding werd verwacht? Nu werd ik hier achteraf mee geconfronteerd.

Beste Gratis bleek niet,

Iemand die zijn toegangsbewijs voor een bepaalde voorstelling aan een bekende geeft omdat hij zelf verhinderd is, hoort daar geen geld voor te vragen. Als hij toch geld wil, moet hij het kaartje niet weggeven, maar dan moet hij zeggen: „Wil je een kaartje voor voorstelling X op dag Y van mij kopen?” Zo geeft hij de benaderde een vrije keus.

In plaats van zijn hele kennissenkring op die manier af te lopen (velen zullen immers beleefd weigeren), kan hij ook het kaartje op internet te koop aanbieden. Dan vindt hij ongetwijfeld een gegadigde. In geen geval mag hij eerst het kaartje weggeven, en er vervolgens achteraf toch geld voor vragen. Daarmee haalt hij een vriend het vel over de neus en dat hoort niet.