formatie / Fiat voor Balkenende-IV

Onder de nieuwe coalitie komen zeker 30.000 ’oude’ asielzoekers alsnog in aanmerking voor een verblijfsvergunning.

Volgens ingewijden is dat het resultaat van de afspraken die CDA, PvdA en ChristenUnie hebben gemaakt over de politiek omstreden pardonregeling. Het getal van 30.000 is volgens Haagse bronnen eerder een minimum dan een maximum. Voor de CDA-fractie is dat reden om een aanscherping van de afspraken te verlangen. „Voorkomen moet worden dat de sluizen open gaan”, zo viel gisteravond in CDA-kringen te beluisteren. Balkenende kreeg deze wens dan ook mee voor de (al ingecalculeerde) finale onderhandelingsronde met zijn collega’s Bos (PvdA) en Rouvoet (ChristenUnie). Ook die kregen van hun fracties nog wat wensen mee. De algemene verwachting is echter dat dat de totstandkoming van een definitief regeerakkoord niet in de weg zal staan.

De CDA-fractie toonde zich ’enthousiast’ over het akkoord. Van een regelrechte breuk met het beleid van zijn vorige kabinetten is volgens Balkenende geen sprake. „De vorige periode hebben we gedaan wat nodig was. De komende periode kunnen we gaan investeren.”

De ChristenUnie was, hoewel ze nog geen definitief ’ja’ afgaf, eveneens positief gestemd. Ook in het PvdA-beraad viel veel lof te beluisteren voor het onderhandelingsresultaat. Maar de sociaal- democraten hadden zoveel tijd nodig, dat de extra onderhandelingsronde werd vertraagd. Onwaarschijnlijk was dat de drie onderhandelaars elkaar gisteravond nog zouden treffen voor de slotronde.

De afspraken over de pardonregeling voor ’oude’ asielzoekers staan in dat deel van het akkoord dat gisteravond uitlekte via BNR Nieuwsradio. Door het uitlekken daarvan is vooral de CU in verlegenheid gebracht. Op de uitgelekte pagina’s is de opdruk ChristenUnie te zien. Rouvoet laat uitzoeken hoe het stuk dat voor zijn fractie was bestemd op straat is beland.

Volgens de afspraken die in het ontwerp-regeerakkoord over de pardonregeling zijn opgeschreven komen asielzoekers in aanmerking voor een verblijfsvergunning als zij hun eerste aanvraag hebben ingediend voor 1 april 2001, de datum waarop de nieuwe Vreemdelingenwet van kracht werd.

Daarnaast gelden nog enkele voorwaarden. Zo mogen zij zich niet schuldig hebben gemaakt aan criminaliteit en mogen zij intussen Nederland niet hebben verlaten. Ook moeten zij voor 13 december 2006 in het Project Terugkeer (de ’operatie 26.000’) hebben gezeten.

Die datum is niet toevallig gekozen. Op 13 december was het debat in de Tweede Kamer over de pardonregeling. VVD-minister Verdonk verzette zich fel tegen de regeling die de linkse meerderheid in de Tweede Kamer onder aanvoering van de PvdA eiste. Zij was bang dat mogelijk 200.000 asielzoekers hun geluk (opnieuw) in Nederland zouden zoeken.

De kwestie leidde tot een crisis in het demissionaire kabinet. Die werd bezworen doordat Verdonk de zware portefeuille vreemdelingenbeleid afstond aan CDA-minister Hirsch Ballin van justitie.

De verwachting is dat de drie onderhandelaars in de loop van vandaag het akkoord in Den Haag toelichten. Dan zal ook bekend worden gemaakt onder welk motto de nieuwe coalitie de komende jaren Nederland zal regeren. Gezien het woordgebruik in de uitgelekte tekst van het concept-regeerakkoord zou dat in de buurt kunnen komen van ’Samen investeren met ambitie’.