Rechtbank zet lijnen uit voor proces Holleeder

AMSTERDAM (ANP) - Bijna een jaar na zijn arrestatie verschijnt Willem Holleeder, samen met vijf medeverdachten, donderdag voor de vierde maal voor de rechtbank voor een zogeheten pro forma-zitting. Het is de laatste voorbereidende zitting voordat het proces, in april, inhoudelijk begint.

Dat zal naar verwachting drie maanden gaan duren. De zaak tegen Holleeder is een van de omvangrijkste uit de Nederlandse geschiedenis.

Het dossier, dat zich concentreert op de stelselmatige, jarenlange afpersing van een aantal Amsterdamse vastgoedhandelaren, telt naar verluidt nu al zo'n tweehonderd ordners.

Nog een strafzaak

Onlangs werd bekend dat de kans groot is dat Holleeder, nadat het afpersingsproces is afgerond, in nóg een grote strafzaak een hoofdrol zal vervullen. Daarbij draait het om liquidaties in de binnen- en buitenlandse onderwereld. Het Openbaar Ministerie heeft besloten deze moordonderzoeken af te splitsen van het omvangrijke afpersingsonderzoek.

Indien justitie erin slaagt te bewijzen dat Holleeder is betrokken bij een of meer van deze moorden, neemt de kans toe dat de Amsterdamse 'topcrimineel' de rest van zijn leven in de gevangenis zal slijten.

Als de afpersingszaak uitmondt in een veroordeling tot (jarenlange) celstraf van Holleeder, hebben politie en justitie ruim de tijd om de moordonderzoeken tot een goed einde te brengen.

Willem Endstra

Het onderzoek tegen Holleeder en zijn vermeende handlangers kwam goed en wel op gang na de liquidatie van vastgoedmagnaat Willem Endstra, in mei 2004. Gebleken is dat Endstra in de periode voorafgaand aan zijn dood uitvoerig en in het diepste geheim met de politie heeft gesproken.

Holleeder was aanvankelijk bevriend met Endstra maar ontpopte zich na verloop van tijd tot een meedogenloze afperser, die zijn slachtoffers dicht op de huid zat en hen miljoenen afhandig maakte. De verklaringen van Endstra vormen de basis van het onderzoek naar de criminele gangen van Holleeder en de zijnen.

Eenzijdig

Het OM acht de verhalen van Endstra betrouwbaar, zij het hier en daar misschien wat eenzijdig. De vastgoedman had ook het nodige te verbergen - hij liet zich in met tal van onderwereldfiguren en was voor een aantal van hen een voorname financiële schakel.

Het probleem met slachtoffer/getuige Endstra is dat hij niet meer ondervraagd kan worden. De advocaten in het monsterproces zullen er alles aan doen om Endstra juist als uitermate onbetrouwbaar neer te zetten. Het OM kampt ook met problemen als het om de vermeende, wel in leven zijnde slachtoffers gaat: zij ontkennen te zijn afgeperst, mogelijk uit angst voor represailles.

Anonieme getuigen

Het OM heeft een aantal anonieme getuigen in stelling moeten brengen om het bewijs rond te krijgen.

Inmiddels is bekend geworden dat in het onderzoek naar de moord op Endstra vooruitgang wordt geboekt. Onlangs konden drie verdachten in de zaak worden gearresteerd. Nadere details over deze personen ontbreken vooralsnog.