Doden bij zelfmoordaanslag in Eilat

Bij een zelfmoordaanslag in een bakkerij in de Zuid-Israëlische stad Eilat zijn maandag behalve de dader drie personen om het leven gekomen. Het was de eerste zelfmoordaanslag in Israël in negen maanden en de eerste ooit in Eilat, Israëls zuidelijkste stad.

Twee Palestijnse groepen, de Islamitische Jihad en de Al Aqsa Martelarenbrigades, eisten via een woordvoerder van de Islamitische Jihad samen de verantwoordelijkheid op voor de aanslag. De Martelarenbrigades zijn gelieerd aan Fatah, maar de partij van president Mahmoud Abbas veroordeelde de aanslag. "Wij zijn tegen elke operatie die is gericht tegen burgers, Israëlische of Palestijnse", zei een woordvoerder.

De Hamas noemde de aanslag een 'natuurlijke reactie' op het Israëlische beleid, een standpunt dat weinig goeds belooft voor de pogingen een internationale boycot van de Palestijnse Hamas-regering van tafel te krijgen. De Israëlische premier Ehud Olmert zei 'de nimmer-aflatende strijd tegen terroristen' te zullen voortzetten.

De Israëlische minister van defensie Amir Peretz belegde spoedberaad met de veiligheidstop. "Dit is een ernstige gebeurtenis, het is een escalatie en als zodanig zullen we het ook behandelen", zei Peretz.

Op een website van de Islamitische Jihad werd gezegd dat de aanslag bedoeld is om een eind te maken aan het interne Palestijnse geweld dat sinds december zestig levens heeft geëist. "De operatie heeft een duidelijke boodschap voor de Palestijnse rivalen. Het is noodzakelijk de onderlinge strijd te beëindigen en de wapens te richten op de bezetting."

De Amerikaanse regering heeft de aanslag direct veroordeeld en gezegd dat dergelijke activiteiten de kans dat een Palestijnse staat wordt opgericht alleen maar kleiner maken. "Wij condoleren de slachtoffers, hun nabestaanden en het volk van Israël. We veroordelen tegelijkertijd die Palestijnse terreurgroepen, zoals de Hamas, die dit soort barbaarse daden goedkeuren", aldus een verklaring van het Witte Huis.

De Islamitische Jihad zei dat de aanslag is gepleegd door de 20-jarige Mohammed Saksak uit Gaza-Stad, hoewel eerder gezegd was dat de dader afkomstig was van de Westoever. De familie van Saksak liet via een Palestijnse website weten dat de jongeman hun huis drie dagen geleden had verlaten. Later zei een woordvoerder van de Islamitische Jihad op een persconferentie dat aan de aanslag zeven maanden voorbereidingstijd vooraf is gegaan en dat de dader Israël is binnengekomen vanuit Jordanië.

Volgens de Israëlische politie is de dader echter het land binnengekomen vanuit Egypte en heeft hij vanaf de grens een lift gekregen naar Eilat. De automobilist die hem meenam zou onraad hebben vermoed en zodra de jongen was uitgestapt de politie hebben gewaarschuwd. De zoektocht die onmiddellijk op touw werd gezet, werd al na enkele minuten door de aanslag overbodig.

Ooggetuigen zeiden dat de dader aandacht op zich vestigde doordat hij op een warme, zonnige dag een lange winterjas droeg. "Ik dacht bij mezelf 'Waarom is die idioot zo gekleed'?", zei de 45-jarige Benny Mazgini. "Een paar seconden later hoorde ik een enorme explosie." Er was enorm veel rook en lichaamsdelen lagen verspreid over de stoep voor de bakkerij, zei hij.

Een Israëlische woordvoerder was terughoudend in zijn reactie, maar zinspeelde op mogelijke zware vergeldingsmaatregelen. Hij zei dat nog moet worden bekeken wat precies de achtergrond is van de aanslag.

Eilat ligt ver van de belangrijkste Israëlische bevolkingscentra en was tot nu toe min of meer buiten het Palestijns-Israëlische conflict gebleven. "Het is zonder twijfel een vreselijke gebeurtenis, waar de stad Eilat niet aan gewend is", zei burgemeester Yitzhak Halevy. "De gedachte dat infiltranten Eilat levend kunnen binnenkomen en de stad op zijn kop zetten is zeer zorgwekkend." De politie waarschuwde dat er nog meer potentiële aanslagplegers in Eilat kunnen rondlopen. De nooddiensten zijn in hoogste staat van paraatheid gebracht.

De aanslag is ook schokkend omdat er al sinds april in heel Israël geen zelfmoordaanslag meer was gepleegd. De laatste aanslag, waarbij twaalf doden vielen, vond plaats in Tel Aviv, kort na het aantreden van de Hamas-regering. Ook toen toonde de Hamas begrip voor de aanslag, wat de groep op zware kritiek kwam te staan.

Fawzi Barhoum, een Hamas-woordvoerder in de Gazastrook, zei dat de aanslag in Eilat een natuurlijke reactie is op het militaire beleid van Israël op de Westoever en in de Gazastrook en op zijn boycot van de Hamas-regering. "Zo lang er bezetting is, is verzet gerechtvaardigd", zei hij. Hij zei ook dat aanvallen op Israël de voorkeur hebben boven gevechten tussen zijn groep en Fatah. De wapens van Fatah moeten gericht zijn tegen de bezetting en niet tegen de Hamas, zei hij.

Eilat ligt aan de Rode Zee, dicht bij de grens met Jordanië en Egypte. Er bestaat een smokkelroute over de Egyptische grens, die vlak langs Eilat loopt. Israël en de Gazastrook zijn van elkaar gescheiden door een zwaar beveiligd hekwerk dat directe infiltratie zo goed als onmogelijk maakt. In maart 2004 wist een aanslagpleger Israël vanuit de Gazastrook binnen te komen door zich te verstoppen in een kist en in juni wisten Palestijnse strijders via een tunnel onder de grens Israël binnen te komen en een soldaat te ontvoeren.