Palestijns staakt-het-vuren lijkt aan te slaan

(Novum/AP) - Een staakt-het-vuren dat de Palestijnse facties Hamas en Fatah maandag in de Gazastrook overeen zijn gekomen, leek dinsdag aan te slaan. Nadat de hele nacht nog schoten en explosies waren gehoord, werd het rond 05.00 uur rustig.

De partijen zagen zich gedwongen tot een vergelijk te komen, nadat bij het onderlinge Palestijnse geweld van de afgelopen vijf dagen nog eens 35 doden waren gevallen. Of het staakt-het-vuren zal standhouden, is twijfelachtig. Eerdere overeenkomsten om de strijd te beëindigen, liepen al na korte tijd spaak en het is zeer de vraag of de ditmaal gemaakte afspraken worden nagevolgd.

Volgens het staakt-het-vuren moeten alle veiligheidstroepen in hun bases worden teruggetrokken, alle gijzelaars die de partijen nog vasthouden worden vrijgelaten en strijders die tegenstanders hebben gedood worden overgedragen. Vooral dat laatste zal naar verwachting niet snel gebeuren. In voorgaande gevallen hebben de Hamas en Fatah gevechtspauzes meestal benut om zich op een volgende gevechtsronde voor te bereiden.

Voordat Hamas-premier Ismail Haniyeh en een gezant van president Mahmoud Abbas, Rawi Fattouh, het staakt-het-vuren overeenkwamen, had een 20-jarige Palestijn een zelfmoordaanslag gepleegd in de Israëlische badplaats Eilat. Dinsdagochtend kwam Israël met een eerste reactie door een tunnel in Gaza te bombarderen die Palestijnen bij de Israëlische grens hadden gegraven. Door de aanslag en de luchtaanval komt een staakt-het-vuren dat Israël en de Palestijnen sinds twee maanden in de Gazastrook in acht nemen op losse schroeven te staan.

Abbas, die dinsdag voor besprekingen met de Egyptische president Hosni Mubarak in Caïro was, veroordeelde de zelfmoordaanslag en zei dat die de Palestijnen geen enkel voordeel gaf. Maar de Hamas noemde de aanslag maandag een uiting van rechtmatig verzet.

De Israëlische minister van defensie Amir Peretz bracht dinsdag een bezoek aan Eilat en beloofde de zuidelijke grens van Israël strenger te zullen bewaken om verdere infiltraties te voorkomen. Israël gaat ervan uit dat de dader het land is binnengekomen via Egypte.

De Israëlische premier Ehud Olmert voerde dinsdag overleg met zijn veiligheidsmedewerkers. De Israëlische radio meldde dat een eventuele vergelding waarschijnlijk beperkt zal blijven om te voorkomen dat de gemoederen nog verder oplaaien. Analisten zeiden dat Israël er ook voor wil uitkijken betrokken te raken bij de interne Palestijnse strijd.

De onderhandelingen tussen de Hamas en Fatah over een coalitieregering zijn in verband met de gevechten afgebroken en zullen waarschijnlijk niet snel worden hervat. Abbas heeft steeds gezegd bij uitblijven van een akkoord verkiezingen te zullen uitschrijven, wat door de Hamas wordt gelijkgesteld aan een staatsgreep. Egypte en Saudi-Arabië hebben aangeboden te bemiddelen.

Voorlopig is Abbas alleen nog ingegaan op het Egyptische aanbod. Na zijn gesprekken met Mubarak zei hij dat de door de Hamas in het leven geroepen veiligheidsdienst moet worden ontmanteld. De vorming daarvan was ongrondwettelijk, zei hij, omdat er geen wet over is aangenomen. Hij zei dat opheffing van de zogenaamde Executieve Strijdmacht van de Hamas, en de opname van enkele eenheden daarvan in de reguliere veiligheidsstrijdkrachten, het enige is waarover hij en de Hamas het bij de coalitiebesprekingen eens zijn geworden.