Drayer / De dominee gedraagt zich als een kindvrouwtje dat vlucht in de slachtofferrol als ze haar zin niet krijgt.

In protestants Nederland was het een nieuwtje van jewelste: prominent voorvrouw Wies Houweling kondigde dit weekend aan dat ze haar hoge post bij de oecumenische Wereldraad van Kerken voortijdig verlaat.

Zo wil deze dominee uit Amsterdam-Zuid ’protesteren’ tegen haar eigen Protestantse Kerk in Nederland die zo dom is niet naar haar adviezen te luisteren. Daardoor is er volgens haar een ’onwerkbare’ situatie ontstaan.

In deze krant trok ze ook nog even de feministische kaart. „Het is een gender issue”, beweerde ze met grote stelligheid. „Een afwijkende positie innemen voor een vierschaar van mannen van middelbare leeftijd is erg moeizaam.”

Nu mag ik me persoonlijk erg graag druk maken om misogynie en haantjesgedrag. En elke vrouw die het niet redt aan de top, is mij er een te veel. Maar in dit geval klinkt de verklaring weinig overtuigend. De dominee gedraagt zich als een kindvrouwtje dat vlucht in de slachtofferrol als ze haar zin niet krijgt. Want dat haar kerk niet naar haar wilde luisteren, heeft met heel veel te maken, maar uitgerekend niets met seksisme.

Houweling is van het slag theologen (m/v) dat in de jaren zeventig furore maakte. Zij beschouwen de Bijbel als een weliswaar enigszins gedateerd, maar uiterst bruikbaar handboek voor de moderne actievoerder.

Zulke dominees lezen daarin bijvoorbeeld dat de Allerhoogste erg tegen globalisering en neoliberalisme is. Dat Hij het westerse politieke systeem ’een lachertje’ vindt. Dat Hij in het Midden-Oostenconflict partij kiest voor de sneue Palestijnen. En dat de bloei van het islamitisch antisemitisme geheel op het conto komt van Zijn eigen oude volk.

Ook leert een theoloog als Houweling uit haar Bijbel dat wij hier in het kapitalistische Westen boete moeten doen voor onze ’historische schuld’. Daarom mogen wij, zei ze ooit in een interview, geen kwaad woord zeggen over de corruptie in het Zuiden. Dat ze daar niet weten hoe je netjes een land bestuurt, kunnen zij beslist niet helpen. Ook dat hebben wij, via onze voorouders, op ons morele geweten.

Niet toevallig lijken haar opvattingen sprekend op die van haar katholieke collega Huub Oosterhuis. Die laat zich tegenwoordig, zie het laatste partijcongres, gaarne gebruiken als religieus schaamlapje voor de ideologie van Jan Marijnissen.

Ook Oosterhuis weet héél zeker hoe de Eeuwige denkt over huidige politieke kwesties. Die heeft volgens hem een gloeiende hekel aan Bush en Balkenende. En stemt natuurlijk op de SP. Net als dominee Houweling.

Toegegeven, het is jaloersmakend. Hoe heerlijk moet het zijn om over zulke bijzondere exegetische gaven te beschikken. En een tweeduizend jaar oude, nogal complexe verzameling geschriften onbekommerd voor het eigen karretje te kunnen spannen. Met Hem aan je zijde hoef je per slot niet meer zelf na te denken. En kun je de wereld overzichtelijk indelen in deugdzamen en slechteriken, in zielige slachtoffers en kwaadwillende daders.

Inmiddels heeft de predikante een nieuwe baantje. Ze is voorzitter geworden van de christelijk-pacifistische vereniging Kerk en Vrede. Heel verstandig. Een bezoek aan de betreffende website leert dat de Amsterdamse dominee zich in dit gezelschap helemaal thuis zal voelen.

Het hoofddoekjesdebat moet volgens deze club niet zozeer gaan over moslima’s, maar over de kledingvoorschriften voor westerse vrouwen waarvan wij sufkopjes ons nauwelijks bewust zijn. Een publicatie over het hedendaagse religieuze geweld belooft geen studie naar de islam, maar naar „de bronnen van geweld in de christelijke traditie”. En een degelijke, alomgeprezen dissertatie over de dubieuze rol van de Nederlandse vredesbeweging in de voormalige DDR, heet er ’gekleurd en beperkt’.

Als ik die vierschaar van middelbare mannen was, ik zou geen seconde rouwen om haar vertrek.