Zorg om Pentagon-regels berechting gedetineerden

(Novum/AP) - Democraten in het Amerikaanse Congres hebben hun bezorgdheid geuit over nieuwe richtlijnen van het Pentagon voor de behandeling van gedetineerden die worden vastgehouden door het leger.

Het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van defensie, gaf donderdag een handboek vrij met daarin de regels voor de berechting van verdachten door militaire tribunalen. Ook worden de oorlogsmisdaden omschreven waarvoor de tribunalen vervolging kunnen instellen.

Senator Christopher Dodd, die een gooi doet naar de Democratische kandidatuur voor de presidentsverkiezingen, bekritiseerde de richtlijnen omdat advocaten van gedetineerden slechts beperkt toegang krijgen tot getuigen en bewijsmateriaal en verklaringen die onder dwang zijn verkregen als bewijsmateriaal mogen dienen. Zeker één Republikeinse senator, Arlen Specter, zei dat hij de Democraten zal steunen als ze een wetswijziging voorstellen om gedetineerden het recht te geven hun detentie aan te vechten voor de rechtbank. Momenteel is dit recht voorbehouden aan een klein deel van de gedetineerden, namelijk aan hen die daadwerkelijk door het leger worden vervolgd.

De richtlijnen van het Pentagon zijn gebaseerd op een wet die het Congres vorig jaar, toen de Republikeinen nog de meerderheid bezaten, aannam. De wet verschaft de president het recht militaire tribunalen op te richten als hij zich aan een beperkt aantal regels houdt. Zo hebben de verdachten recht op een advocaat en kunnen ze het tegen hen verzamelde bewijsmateriaal inzien.

Voor een militair tribunaal hebben verdachten echter minder rechten dan voor de burgerrechter of de militaire rechter. De wet verbiedt ernstige vormen van mishandeling zoals verkrachting en verminking van gedetineerden, maar geeft de president de bevoegdheid om hardhandige verhoormethoden toe te staan. De wet was een reactie op een uitspraak van het hooggerechtshof, dat eerder bepaalde dat de militaire tribunalen illegaal waren.

Dodd zei dat hij samen met de Democratische senatoren Patrick Leahy en Russ Feingold werkt aan een voorstel voor wijzigingen in het Pentagon-handboek. De basisrechten van gedetineerden van het Amerikaanse leger moeten volgens de Democraten worden hersteld, omdat anders Amerikaanse soldaten die gevangen worden genomen een hoger risico lopen om mishandeld te worden. Het Witte Huis zegt dat de militaire tribunalen gedetineerden een eerlijk proces bieden en dat ze het tegelijkertijd mogelijk maken om de oorlog tegen het terrorisme effectief te voeren.