Ephimenco / Mijn vader, de moordenaar

Misschien is het wel de sluimerende vrees van elke ouder: op een dag plots ontdekken dat je lieve kroost monsterlijke trekken heeft.

Met plots bedoel ik: zo onverwacht en onvoorbereid dat je niet anders kunt dan in een afgrond van kwetsuren en schaamte wegglijden. De Turkse vader die zijn zoon op een foto herkende als de koele moordenaar die in Istanbul de Turks-Armeense journalist Hrant Dink neerschoot, moet door een hel zijn gegaan. Toch deed deze vader wat iedere ouder in een soortgelijk geval hoort te doen: hij waarschuwde de politie. De wet boven de sterkte van de bloedband. Het algemeen belang boven dat van het gezin. Ik weet natuurlijk verder weinig van de omstandigheden waarin deze vader zich genoodzaakt zag zijn eigen zoon aan te geven. Ik weet alleen dat ik in zijn plaats hetzelfde had gedaan. Daarna weet ik ook dat ik mijn kind, hoe verfoeilijk en weerzinwekkend zijn daad, niet zou laten vallen. Er is een tijd om het hoofd koel te houden en later een tijd om het hart te laten spreken. De volgorde staat vast: schuld, boete en daarna eventueel verlossing of vergiffenis. Andersom is het misschien nog verschrikkelijker: het kind dat publiekelijk wordt geconfronteerd met de monstruositeit van zijn vader. De ontdekking dat de bron waaruit je eigen leven voortvloeit, een poel gif was. Je vader als kinderverkrachter en moordenaar, waarvan de daad door de gehele samenleving wordt verafschuwd. Je hoeft hem niet aan te geven want hij is al in de kraag gevat. Maar je draagt zijn naam en de pers klopt al aan de deur: ‘Je bent toch de dochter? Vertel op.’

Nicole is 19 jaar oud en de dochter van Henk van D. Haar vader is ontmaskerd als ‘het monster’ dat de 12-jarige Suzanne uit Exloërmond heeft verkracht en vermoord. Een misdaad die heel Nederland deed sidderen en hier en daar het taboe van de doodstraf bespreekbaar lijkt te maken. Nicole heeft met een journalist van het Algemeen Dagblad gesproken. Gisteren was bij die krant een zin uit het onderhoud met moeder en dochter tot kop boven een artikel gemonteerd: ‘Hang mijn vader op, zoals Saddam.’ Deze kop heeft mij een diep gevoel van onbehagen bezorgd. Ik las het artikel en vond geen verdere onderbouwing van de wens van de dochter haar vader als massamoordenaar Saddam met de stroop om de nek te zien bezwijken. Wel tal van details die de lijdensweg van het meisje onder de knoet van deze gewelddadige vader duidelijk maken. Maar ook hier en daar een nuance, zoals deze opmerking: ‘Ondanks alles was hij ook heel zorgzaam voor mij.’ Ik was bij het gesprek niet aanwezig. Ik kan niet oordelen of de doodswens van de dochter voor haar vader diep in haar ziel verankerd ligt. Of Nicole uit schaamte en pijn de algemene verontwaardiging heeft willen overtreffen. Als een ultieme teken van afstandneming met de giftige bron waar ze het leven aan te danken heeft. Ik weet alleen dat ik als journalist de bewuste zin niet zou hebben gerapporteerd of tot kop van mijn stuk verheven. Noem me een moralist, een slechte journalist of een politiek-correcte censor. Maar ik zou er voor gekozen hebben de dochter tegen haarzelf in bescherming te nemen.