smokkel terreurverdachten / Europarlement krijgt ruzie over CIA-gevangenis

Het onderzoek van het Europees Parlement naar geheime CIA-gevangenissen dreigt uit te lopen op een ideologische strijd.

Harde bewijzen hebben de europarlementariërs niet gevonden.

Na 130 hoorzittingen en verscheidene buitenlandse reizen heeft de onderzoekscommissie weinig meer boven tafel gehaald dan een eenling uit de Raad van Europa, de Zwitserse jurist Dick Marty, vorig jaar al had ontdekt. De grote vraag blijft of er EU-landen zijn geweest die hebben meegewerkt aan de clandestiene transporten van terreurverdachten en of die verdachten op geheime plaatsen in Europa zijn gemarteld.

„We hebben geen harde bewijzen, er is nog veel te ontdekken”, erkende de Portugese voorzitter, de christen-democraat Carlos Coelho gisteren. Toch vindt een meerderheid van de onderzoekscommissie dat landen die hebben meegewerkt met de CIA moeten worden gestraft. Zoiets is nooit eerder gebeurd, maar het is mogelijk dat de EU bijvoorbeeld het stemrecht afneemt van een lidstaat die stelselmatig mensenrechten schendt. Polen staat hoog op de verdachtenlijst, omdat regering en parlement in Polen hebben geweigerd te praten met de onderzoekscommissie. „Dat heeft onze verdenkingen tegen Polen versterkt”, aldus Coelho.

Dat was voor een andere christen-democraat, de Poolse Italiaan Jas Gawronski, reden om hard uit te halen naar zijn collega’s. Hij vindt het ’belachelijk’ om met straffen te dreigen terwijl het onderzoek slechts ’speculaties’ heeft opgeleverd. Gawronski wil dat het Europees Parlement het onderzoeksrapport volgende maand verwerpt.

Bij ultra-links heerst tevredenheid. „Heel veel onzekerheden over de CIA-activiteiten zijn nu harde feiten”, vindt de Italiaanse communist Giusto Catania. Volgens hem wijst alles erop dat Polen een geheime CIA-gevangenis had. Hij gaat proberen het rapport aan te scherpen.

De strijd in het Europees Parlement zal een geweldige papierwinkel opleveren. Bij de stemming gisteren in de onderzoekscommissie lagen er al tweehonderd amendementen op de tekst.