Selectie bij defensie wordt strenger

(Novum) - De selectie van militairen wordt strenger. Dat heeft de commandant der strijdkrachten, Dick Berlijn, woensdag gezegd. Alle zeventigduizend medewerkers van Defensie kregen woensdag een brief met daarin de nieuwe gedragscode.

"Ik maak deel uit van een professionele organisatie; ik ben lid van een team met een gemeenschappelijke taak; ik ben mij bewust van mijn verantwoordelijkheid; ik behandel iedereen met respect en ik zorg voor een veilige werkomgeving." Dit zijn de vijf pijlers waaruit de nieuwe gedragscode bestaat. Het is geen gebod of regel, maar een afspraak tussen personeelsleden onderling, zei Berlijn. "Het is het startpunt voor het uitbannen van ongewenst gedrag."

De maatregelen houden in dat militairen zich voortaan 24 uur per dag, zeven dagen per week netjes moeten gedragen. Drugsgebruik is verboden en alcoholgebruik is tijdens oefeningen of operaties verboden. Tijdens de normale dienstuitoefening is alcohol alleen toegestaan na uitdrukkelijke toestemming van de commandant. Om de code te kunnen handhaven, moet de wet worden aangepast. Op dit moment ligt een voorstel voor een wetswijziging bij de Tweede Kamer. Dat moet het mogelijk maken drugs- en alcoholtests af tenemen.

Berlijn benadrukte dat het succes van de code staat of valt met de medewerking van al het defensiepersoneel. "De groep heeft een verantwoordelijkheid." De komende tijd worden 'zeer intensieve' gesprekken gevoerd om de code te implementeren. De nadruk hierbij ligt op het versterken van wat het sociale leiderschap wordt genoemd. Hierin wordt geïnvesteerd. "Leidinggevenden kunnen door hun voorbeeldgedrag en door het signaleren, opvangen van en optreden bij ongewenst gedrag een sleutelrol vervullen", meldt staatssecretaris van Defensie Cees van der Knaap (CDA).

Ook de zogeheten integriteitsorganisatie, waar militairen anoniem hun beklag kunnen doen, wordt hervormd. Voortaan worden twaalf fulltime vertrouwenspersonen aangesteld. Publiciteit hierover moet de laagdrempeligheid bevorderen. Ook worden werk- en leefruimtes heringericht en worden opnieuw toezichthouders aangesteld.

De code heeft ook gevolgen voor de werving van militairen, die onder de loep wordt genomen. Nu zijn bij bepaalde omstandigheden mensen met een strafblad nog welkom. "Ik kan me voorstellen dat de criteria strenger worden", zei Berlijn. "We moeten niet ten koste van alles onze organisatie vullen, we hebben ook een kwaliteitsnorm." De generaal was duidelijk over militairen die zich niet aan de code houden. "Dan is dit niet de organisatie voor ze. Deze code is geen vrijblijvend iets."

Met de gedragscode reageert defensie op de bevindingen van de commissie-Staal, die onderzoek deed naar wangedrag binnen de organisatie. Deze concludeerde eind september dat ongewenst gedrag, zoals seksuele intimidatie en discriminatie, in het leger gemiddeld vaker voorkomt dan in andere organisaties. Staal adviseerde om de gedragsnormen binnen de krijgsmacht expliciet te formuleren.