ecologisch dorp / Nieuw kunstenaarsdorp baalt van rel Jorritsma

In Almere verrijst naast de betonnen nieuwbouwhuizen het ecologisch kunstenaarsdorp Alminde. Al komt dat moeilijk van de grond.

Ten Oosten van Almere zullen na 2010 nog heel wat woonwijken uit de grond worden gestampt. De directe omgeving van het toekomstige Alminde blijft echter groen, verzekert voorzitter Eelco Schaap van vereniging Alminde. Het omringende bos van populieren, notenbomen en eiken is van Staatsbosbeheer.

Het bestaande landschap wordt de gemeenschappelijke tuin van zestig gezinnen: er komen geen coniferen of schuttingen. De woningen worden van organisch materiaal opgebouwd. Een deel van het voedsel komt van eigen biologisch-dynamische akkers. Energie wordt duurzaam gewonnen en afvalwater wordt door natuurlijke filters gezuiverd.

De eerste plannen voor een ecodorp in deze contreien zijn zeven jaar oud. Ze komen voort uit het voormalige Amsterdamse kunstenaarsdorp Ruigoord. Veel van die eerste betrokkenen zijn inmiddels afgehaakt. Eelco Schaap: „Normaal beginnen kunstenaars gewoon, dwars tegen de regels in. Later proberen ze hun collectief dan te legaliseren. Wij doen het andersom, we hebben alle instituties geconsulteerd. Het wordt wel 2009.”

De bouwers krijgen de grond niet in eigendom of erfpacht, maar sluiten straks een woonrechtovereenkomst met een woningbouwvereniging. Die levert ook zo’n 25 goedkopere casco-huurwoningen. Afgelopen najaar zijn de eerste planologische en bestemmingsprocedures afgerond. Er is gezocht naar archeologische resten en eventueel beschermde planten en dieren. Dankzij de familie Jorritsma is er weer een hobbel bij. Net als de burgemeester van Almere wil Alminde grondwater oppompen om de huizen te koelen of verwarmen. „Jorritsma is gaan boren zonder vergunning. Als wij niet dieper gaan dan dertig meter, dan geldt een meldplicht en is geen vergunning nodig”, denkt Schaap, zelf al acht jaar Statenlid voor GroenLinks in Flevoland. „Maar door dat gedoe wordt er nu wel met een loep naar die installaties gekeken.”

Op de website van de vereniging staat nog enthousiast dat de eerste spade in 2006 de grond in gaat. In werkelijkheid zijn er tussen de winderige akkers en jonge bomen, alleen wat grote keien verschenen. Bij elk nieuw seizoen legt de vereniging er een bij, tot een pentagram is gevormd. Een stervorm, met een vijfhoek in het midden.

Schaap is een van de weinigen die zijn nieuwe huis al voor ogen heeft. Een tempelachtige ronde woning, gebaseerd op een ontwerp van Bill Coperthwaite, die zich weer liet inspireren door een yurt, een traditionele vilten tent uit Centraal Azië. „Sommigen trekken er hard aan, anderen dromen verder.”

Maar die vrijheid is juist mooi, vindt Schaap. „85 procent van de Nederlandse woningen wordt gebouwd door institutionele bouwers. Hier krijgen we muren van stro en leem, in plaatsje van beton en kalk. Weet je dat kalk energie opslokt? Een standaard plafond van 2 meter 40, dat houdt toch alle creativiteit tegen? Pas als mensen een tweede huis kopen, vervullen ze hun dromen, waarom zou je dat niet meteen doen?”

Alminde wordt een leefgemeenschap. „Wij willen wonen, leven en recreëren weer bij elkaar brengen, want waarom zou je in de file gaan staan om ergens anders te recreëren? Waarom zet je in elk huis een wasmachine, als je ook met een wasserette toekan?” Een gezamenlijk badhuis, om warm water te sparen, is wel afgeschoten. Tot vreugde van zijn jongste dochter. „Die is nu nogal bezig met mode enzo. Bij het composttoilet op onze ecocamping afgelopen jaar zei ze ook al: Dit gaan we dus echt niet doen.”

www.alminde.nl